Hoe je beter wordt, voor je ziek bent. Deel 6: infecties

Onze moderne levensstijl is hectisch, vol informatie en een heleboel gewoontes die wij compleet normaal vinden, maar die voor ons lichaam niet optimaal zijn. We hebben het druk, zitten te veel, hebben te veel stress, slapen vaak te weinig, eten de goede dingen te weinig en de belastende dingen te veel, we zijn moe, we bewegen te weinig voor lange periode en gaan dan ineens als gekken trainen...
De optelsom hiervan is dat we massaal ziek worden: dat begint vaak met kleinere gezondheidsklachten (zoals overgewicht, slecht kunnen slapen en ieder griepje krijgen wat er heerst). Die kleine dingen bij elkaar leiden regelmatig tot chronische aandoeningen: van diabetes type II tot auto-immuunziekte tot hart- en vaatziekte.
In deze een serie van blogs legt HealthCreator Brenda uit hoe wij helpen te zorgen dat mensen beter worden voordat ze ziek zijn... (en regelmatig verbetering kunnen krijgen in ziektes die al ontstaan zijn). Niet door symptomen te bestrijden, maar door een hele andere, op maat gemaakte, levensstijl te ontwikkelen... met jou.
De afgelopen weken hebben we darmproblemen, disbalans in voedingsstoffen, hormonen in de war en de gifstoffen om ons heen besproken. In dit zesde deel gaat over infecties.

Soms heb je niet eens door dat er ergens een infectie sluimert. Bijvoorbeeld bloedend tandvlees. Dat wijst op een bacteriële infectie in je mond. Ook virussen kunnen sluimeren, het koortslip virus bijvoorbeeld. Dit kun je op oneindig veel plekken in je lichaam hebben. Je merkt het pas wanneer het even een opleving heeft.
Artsen hebben vaak alleen medicijnen om de symptomen te bestrijden (en zelfs dat lukt vaak maar lastig). De Whole30 (of Whole90), al dan niet met een aanpassing naar auto-immuun-protocol of laag in FODMAPS, kan vaak verbetering brengen in de situatie… maar niet altijd. Het is belangrijk om te onthouden dat niet alles opgelost kan worden in de keuken.  Het begint met wat je eet... maar voor sommige situaties is er meer nodig: betere slaap, betere stress management, wat vaker naar buiten, meer bewegen, sociaal contact...
Sommige aandoeningen worden gelinkt aan bacteriële-, virus- of schimmelinfecties. Auto-immuun- en neurologische ziektes worden daarbij genoemd. Zelfs kanker wordt genoemd, maar daar ben ik altijd heel terughoudend in.

Infectie

Medisch gezien is een infectie een beschadigende binnendringing van een schadelijk micro-organisme. Er komt dus altijd een aanvaller bij kijken, pathogenen: bacteriën, virussen, schimmels, parasieten.
Bacteriën zijn eencelligen, die zijn er in alle soorten en maten en kunnen onder heel veel verschillende omstandigheden overleven of zelfs opleven. We hebben ook goede bacteriën waarmee ons lichaam samenwerkt, in de darm bijvoorbeeld.
Virussen zijn nog kleiner dan bacteriën, dat zijn niet eens complete cellen! Het is wat DNA en RNA (erfelijk materiaal) met een proteïne laagje. Virussen leven niet, daarom kan je ze ook niet doodmaken met bijvoorbeeld antibiotica.
Schimmels zijn juist weer meercellig (hoewel gisten dan weer eencellige schimmels zijn). Eigenlijk zijn dit primitieve planten. Ook schimmels kunnen (net als bacteriën) je lichaam soms juist helpen. Penicilline bijvoorbeeld.
Parasieten zijn eencelligen of bijvoorbeeld wormen of prionen. Die laatste zijn helemaal gemaakt van proteïne en veroorzaken bijvoorbeeld de gekkekoeienziekte.
Dit soort ziekteverwekkers zijn overal om ons heen: ze zitten op alles wat je aanraakt, inademt en in het water wat we drinken. Proberen ze uit te roeien in onze omgeving, is als het ware een Don Quichotte-actie. Gelukkig gaat ons immuunsysteem die uitdaging wel aan voor ons lichaam en vaak succesvol… maar wanneer je immuunsysteem geen succes heeft, heb jij een infectie. Een acute infectie komt snel en gaan snel (griep). Chronische infecties komen langzamer en gaan langzaam (of blijven lang zonder symptomen. Waterpokken bijvoorbeeld kan je jarenlang bij je hebben en dan heb je later ineens gordelroos).

Infecties en chronische aandoeningen

Infecties zijn vervelend genoeg, maar ze hebben ook nog lange termijn gevolgen: ze kunnen chronische ziektes veroorzaken of verergeren. Zelfs ziektes die helemaal niet in verband worden gebracht met besmettelijkheid of infectie-veroorzakers. In 2005 wonnen de Australische onderzoekers Robin Warren en Barry Marshall de Nobelprijs omdat ze hadden aangetoond dat een infectie met een bacterie (H. Pylori) maagzweren en andere maagziektes kon veroorzaken. Sindsdien zijn er nog veel meer verbanden gelegd. (Dit wil nog steeds niet zeggen dat je Parkinson oploopt op dezelfde manier als een verkoudheid).
Infecties kunnen op 3 manieren chronische problemen veroorzaken:
Als eerste kan de infectie langzaam weefsel aantasten of het immuunsysteem uitlokken om het eigen lichaam aan te vallen. Dat heet een auto-immuunreactie. Dat laatste doen de pathogenen door eruit te zien als je eigen cellen (dat heet molecular mimicry). Chronische hepatitis B bijvoorbeeld, lokt een auto-immuun-reactie uit tegen de lever. Die reactie gaat door, zelfs als de hepatitis zelf allang verslagen is. Iets soortgelijks kan gebeuren met gluten en de alvleesklier. 
Als tweede: soms richt de infectie zoveel schade aan dat het blijvend is, bij het poliovirus bijvoorbeeld.
En de derde manier is wanneer een infectie, bijvoorbeeld met E. Coli, chronische gevolgen heeft doordat het reactieve artritis en chronische gewrichtspijn veroorzaakt.
Nogmaals: het is niet 1 + 1 = 2.  E. Coli geeft vaker geen artritis dan wel! Het vergroot voornamelijk de kans erop.
Er liggen allerlei biologische processen ten grondslag aan schade door infecties, maar de twee die wij vandaag bespreken zijn oxidatieve stress en ontstekingen.

Oxidatieve stress

Oxidatieve stress is, alweer, een disbalans. In dit geval tussen vrije radicalen en antioxidanten. Bij reacties met zuurstof ontstaan vrij radicalen, deeltjes die schade aanrichten omdat ze chemisch instabiel zijn. Antioxidanten ‘vangen’ deze vrije radicalen en maken ze onschadelijk. Infecties, zorgen voor minder antioxidanten… en daardoor kunnen de vrije radicalen hun gang gaan.
Ontstekingen zijn het natuurlijke gevolg van infecties: het is de eerste reactie van het immuunsysteem. Dit werkt geweldig tegen bijvoorbeeld de griep: het virus wordt opgemerkt, er volgt een ontsteking, verwijdert het virus uit het lichaam, de schade wordt gerepareerd. Jij voelt je een week niet lekker… en kan weer door.
Maar bij chronische ontstekingen lukt het niet om de veroorzaker definitief het lichaam uit te werken. En dus gaat de ontsteking nooit helemaal uit. Die ontsteking levert weer oxidatieve stress op… en het houdt dus nooit op! Deze cyclus van ontsteking en oxidatieve stress wordt gezien als de onderliggende oorzaak van veel chronische aandoeningen als bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer, autisme, depressies, diabetes type 1, Hashimoto’s (schildklier).
Daarnaast houdt zo’n chronische aandoening je immuunsysteem goed bezig waardoor je vatbaarder bent voor nieuwe ziektes, soms ook nieuwe chronische ziektes!

Chronische infecties: een modern probleem

Evolutionair gezien zijn chronische ziektes beter te verklaren dan genetische aandoeningen (die langzaam uit de genenpool zouden moeten verdwijnen of een voordeel moeten opleveren. Bijvoorbeeld: Sikkelcelanemie heeft als voordeel dat de mensen die daaraan lijden tegen malaria kunnen). Daarom is het evolutionair plausibel dat chronische ziektes geworteld zijn in infecties.
Dus dan rijst de vraag: waarom zijn chronische ziektes tegenwoordig zo’n probleem? In 1900 gingen mensen in Amerika nog voornamelijk dood aan tbc, longontsteking en diarree (allemaal acute infecties). In 1997 was dat hart- en vaatziektes, kanker en beroerte. En in 2000 had bijna de helft van alle Amerikanen een chronische aandoening (!), een vijfde had meerdere chronische aandoeningen.
Onderzoekers denken dat het komt omdat we sowieso ouder worden, maar er is ook een theorie dat het komt omdat bacteriën zich veel sneller aanpassen dan wij… en dat een van de dingen die ze ontwikkelen is dat ze minder opvallen. Aangezien wij alles wat we merken aanvallen met antibiotica, zijn de bacteriën en andere oorzaken ondergronds gegaan... en chronisch geworden. Bijvoorbeeld: een candida-infectie. Die ontwikkelt zich ook langzaam, dan weer wat erger, dan weer wat minder.
Veel verschijnselen van chronische ziektes, zien wij als ouderdomsklachten ‘die erbij horen’ en daarom doen we niet veel meer dan pappen en nathouden… wat in het voordeel is van de veroorzakers.

Chronische infecties en de Whole30

Aangezien chronische infecties zo schadelijk zijn, zou de ideale oplossing zijn om ze helemaal te vermijden. Jammer genoeg hebben veel volwassenen al een infectie onder de leden. Ook degene die zich kiplekker voelen. Bloedend tandvlees is bijvoorbeeld een teken van een infectie in je mond (parodontitis). En bij bijna iedereen gaat je tandvlees bloeden als je tandenstokers gebruikt. Daarnaast: verwekkers waren overal, weet je nog?
Damage control is misschien het beste wat je kan bereiken en dat kan door oxidatieve stress en ontstekingen zoveel mogelijk tegen te gaan. Op die manier kan je lichaam de aanvallen van buiten het beste pareren.
En van de belangrijkste manieren om dat te doen, is… je darm heel maken en heel houden. Laat Whole30-voedsel dat nu hoog in het vaandel hebben. (Lekke darm hebben we besproken in deel 2 van deze serie).
Voeding zonder graan, peulvruchten en ander eten waar je minder gezond van wordt, in combinatie met het beter managen van stress, helpt al een heel eind. Veel micronutriënten helpen ook en die zitten voornamelijk in groenten, die je tijdens de Whole30 bij iedere maaltijd eet. Vitamine C en D zijn bijvoorbeeld super belangrijk voor je immuun functie. (Wist je dat je vitamine D maakt uit cholesterol onder invloed van zonlicht?)
Oxidatieve stress kan je gedeeltelijk tegen gaan door genoeg antioxidanten te eten, uit bessen, ander fruit en groenten bijvoorbeeld, maar dat helpt maar beperkt. Wat beter helpt is de oorzaken van oxidatieve stress aan te pakken, zoals obesitas en metabool syndroom. Guess what: een Whole9-lifestyle is precies daarop gericht!
In principe helpt alles wat de belasting van je lichaam tegen gaat: dus de Whole30 en de bovenliggende Whole9. Die twee programma’s zijn ontwikkeld om belasting aan te pakken vanuit voeding (Whole30) en andere levensstijl-oorzaken (Whole9). Lees hierover meer in ons blog: Je gezondheidsbankrekening.

Aanpassing van de voeding is vaak heel behulpzaam bij het beter worden. Eventueel tijdelijk, slim aangevuld met supplementen. Maar blijf ook altijd overleggen met je huisarts en/of specialist, die hebben ook weer zo hun eigen oplossingen. Soms een vervelende klus, als je een arts treft die niet gelooft in oplossingen met voeding en supplementen… maar sommige aandoeningen hebben nu eenmaal meer nodig dan extra visolie, D3, zink en een kuurtje curcumine.

Functional Medicine Systems Model

In deze serie blogs over de 8 onderliggende oorzaken die de verantwoordelijk zouden zijn van zo'n 90% van de moderne, chronische aandoeningen. Hiervoor gebruiken we een model van de Amerikaanse functional medicine expert, Chris Kresser (zie het plaatje hieronder). Het eerste deel was de belangrijke inleiding (klik hier om dit blog te lezen).
Soms lukt het 1 onderliggende oorzaak, solo, om je ziek te maken. Soms heb je een combinatie van oorzaken waardoor een gezondheidsprobleem ontstaat. In ieder deel behandelen we een of meer oorzaken, hieronder vind je de links (mits de blogs al verschenen zijn). Het zijn:
1. Darmproblemen.
2. Disbalans in voedingsstoffen.
3. De HPA-as is uit balans.
4. Vergiftiging.
5. Chronische infecties.
6. Hormonen uit balans.
7. Je immuunsysteem is uit balans.
8. Je cellen functioneren niet goed. expo

Lees meer over het voedingsprogramma van HealthCreators

Guide LR

Lees meer over ons voedingsprogramma en de Whole30

 

reset blog

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.