Hoe je beter wordt, voor je ziek bent. Deel 2: gezonde darmen.

Onze moderne levensstijl is hectisch, vol informatie en een heleboel gewoontes die wij compleet normaal vinden, maar die voor ons lichaam niet optimaal zijn. We hebben het druk, zitten te veel, hebben te veel stress, slapen vaak te weinig, eten de goede dingen te weinig en de belastende dingen te veel, we zijn moe, we bewegen te weinig voor lange periode en gaan dan ineens als gekken trainen...
De optelsom hiervan is dat we massaal ziek worden: dat begint vaak met kleinere gezondheidsklachten (zoals overgewicht, slecht kunnen slapen en ieder griepje krijgen wat er heerst). Die kleine dingen bij elkaar leiden regelmatig tot chronische aandoeningen: van diabetes type II tot auto-immuunziekte tot hart- en vaatziekte.

In deze een serie van blogs legt lifestyle-coach Brenda uit hoe HealthCreators helpt te zorgen dat mensen beter worden voordat ze ziek zijn... (en regelmatig verbetering kunnen krijgen in ziektes die al ontstaan zijn). Niet door symptomen te bestrijden, maar door een hele andere, op maat gemaakte, levensstijl te ontwikkelen... met jou.

Dit tweede deel gaat over... gezonde darmen.

In het vorige blog ging het over de 8 onderliggende oorzaken (pathologieën) die de oorzaak zouden zijn van 90% van de moderne, chronische aandoeningen. Hiervoor gebruiken we een model van de Amerikaanse functional medicine expert, Chris Kresser (zie het plaatje hiernaast).
Soms lukt het 1 onderliggende oorzaak, solo, om je ziek te maken. Soms heb je een combinatie van oorzaken waardoor een gezondheidsprobleem ontstaat. We hebben ze vorige week allemaal uitgebreid benoemd, maar voor het geval je ze niet meer op een rijtje hebt, komen ze nog een keer:
1. Darmproblemen.
2. Disbalans in voedingsstoffen.
3. De HPA-as is uit balans.
4. Vergiftiging.
5. Chronische infecties.
6. Hormonen uit balans.
7. Je immuunsysteem is uit balans.
8. Je cellen functioneren niet goed.

Om verbetering te brengen in de onderliggende situatie's is een aanpassing van je levensstijl nodig en wij zijn ervan overtuigd dat de beste plek om te beginnen is: met wat je eet te veranderen.
De komende blogs ga ik deze pathologieën een voor een behandelen en uitleggen (soms 2 in 1 blog). Want als jij beter snapt waar de schoen bij jou wringt, des te sneller kan je stappen ondernemen voor verbetering. Ook zal het gemakkelijker zijn om gezonde levensstijlkeuzes te maken, als je weet wat er bij sommige keuzes qua gezondheid voor jou op het spel staat. Deze week, darmproblemen of liever: gezonde darmen.

Hyperpermeabel… oftewel: lek

Je darmen zijn de grootste scheiding tussen binnen en buiten die je hebt in je lichaam, veel groter qua oppervlakte dan je huid. Je moet dan denken aan 150-200m², dat is ongeveer een zo groot als een tennisbaan! Ik kijk dan altijd even afgebluft nar mijn buik en denk: een tennisbaan???!!! Maar die oppervlakte komt natuurlijk tot stand door alle plooien in je dunne darm. Op die plooien zitten weer uitstulpingen (villi), die ook nog bijdragen aan het oppervlakte. Als je alles zou gladstrijken, dan pas kom je bij die tennisbaan-afmetingen. Maar toch: het is een groot stuk grensgebied tussen binnen en buiten je lichaam.
Denk aan jezelf als een pvc-buis met een spons eromheen: alles wat er aan de bovenkant ingaat en er aan de onderkant weer uitkomt is DOOR de PVC buis gegaan, maar er komt geen druppel door het pvc van de buis de spons in. Je darm is natuurlijk gecompliceerder, omdat daar de grens (de pvc) ook nog gedeeltelijk doorlatend moet zijn omdat we al ons voedsel hier opnemen voor energie. Kortom: 200 vierkante meter, waar van alles doorheen moet (water, voedingsstoffen) en van alles niet doorheen mag (bacteriën, virussen, onverteerd eten, giffen). De cellen van de darm zijn eigenlijk miljoenen kleine douane-postjes. Je kunt je voorstellen dat als er hier iets mis is, de gevolgen groot zijn. Het is daarom een van de 4 regels waaraan goede voeding in de Whole30 moet voldoen: het moet de darm intact laten! Graan, peulvruchten en zuivel struikelen alle drie over deze regel. Ze bevatten alle drie stoffen (bijvoorbeeld: gluten, lectine, saponine, caseïne) die op een of andere manier de darmwand beschadigen en daarmee zorgen voor ‘lekke darm’. Nu klinkt ‘lekke darm’ een beetje raar, vind ik… het is een term die het verhaal toegankelijker maakt, maar tegelijkertijd ervoor kan zorgen dat het minder serieus genomen wordt. Als je Googelt naar de Engelse medische termen hiervoor ‘intestinal permeability’ (hyperpermeabiliteit van de darm) of “epithelial barrier dysfunction’ (darmepitheel disfunctie), dan krijg je al wat serieuzer werk voor je neus: wetenschappelijk onderzoek waarin het probleem haarfijn wordt uitgelegd. Intestinal permeability, lekke darm, is een probleem dat kan leiden tot veel grotere problemen: darmontstekingen, systemische ontstekingen, overactief immuunsysteem, auto-immuunziektes.

Lagen

Hoe werkt de verdediging van die enorme grenspost? Dat heeft je lichaam natuurlijk weer slim gedaan: er wordt gewerkt in lagen!
Als eerste heb je een slijmlaag over je darm. Dat beschermt de cellen al een beetje tegen de langstrekkende brij die op weg is naar de uitgang. Je kunt je voorstellen: hoe dikker de slijmlaag, hoe meer bescherming. Denk aan je neus die extra slijm (snot) maakt als je verkouden bent, om te zorgen dat er geen nieuwe virussen via de slijmvliezen naar binnen komen. En wij maar snuiten…
In die slijmlaag leeft je darmflora. Goede flora helpt bij de verdediging van de darm, geeft seintjes aan het immuunsysteem wat net achter de darmwand zit, met informatie over de stand van zaken aan hun kant. Ook kan darmflora stoffen maken (vitamine K, belangrijk voor bloedstolling) en produceren ze boterzuur uit vezels, wat weer gebruikt kan worden als energie voor de darmcellen. Fijne samenwerking, dus! Overigens: slechte darmflora doet dit allemaal niet… die zijn onderdeel van het probleem, niet van de oplossing…
Dan heb je de darmwandcellen, die zitten dicht tegen elkaar, maar daarnaast zitten ze ook soort van ‘dichtgekit’ met een proteine-verbinding. Tight junctions heet dat. Dit is het punt dat vaak wordt aangetast door stoffen die de darm irriteren of kapot maken. Zie het als het kitrandje in je douche... als die los zit, krijg je ook lekkages.
Als ‘iets’ (bacteriën, virussen, onverteerd eten, giffen) langs deze barrières heen komt, dan ligt vlak achter je darmwand je immuunsysteem klaar om in actie te komen en indringers onschadelijk te maken.
Het is dus een hele operatie daar in je buik. Ongeveer 40% van de energie die je lichaam verbruikt op een dag, gaat op aan de grensbewaking van de darmwand. Wanneer er ergens in dit systeem iets niet goed gaat, dan heb je dus een lekke darm. Er komen dingen binnen in je lichaam, die daar niet thuishoren… of dat nu een net niet helemaal goed verteerd stukje aardbei is of een ziekteverwekkende bacterie of virus.

Wat maakt de darm lek?

Het is jammer genoeg niet mogelijk om 1 schuldige aan te wijzen, zodat als je die weghaalt, het probleem is opgelost. Het is vaak een samenspel van factoren die het probleem beginnen en versterken. Ik heb het al even over bepaalde voeding gehad: granen, peulvruchten, zuivel. Maar er speelt meer:
Stress, vooral chronische stress, zorgt voor darmen die te veel doorlaten. Soms is het zelfs letterlijk zo dat je lichaam zelf ‘de schuifdeuren’ openzet. Dat is evolutionair wel te begrijpen: bij acute stress zoals een beer tegen komen in het bos, neemt je lichaam eigenlijk alles op waar energie uit te halen valt… zonder energie kan je niet vluchten of vechten. Dat je daarmee misschien een probleem voor later creëert (ziek worden), weegt niet op tegen het feit dat je NU! HIER! energie nodig hebt. Als die beer je pakt, ga je eraan… dan maar de kans lopen om ziek te worden.
Sluimerende, systemische ontstekingen maken ook je darm lek. Zeg dat je heel veel zaadoliën eet (zonnebloemolie of raapzaad olie zit in bijna al het bewerkte voedsel)… dan krijg je ontstekingen niet zo goed uit. Dat heeft ermee te maken dat de omega6 in zaadoliën ontstekingsbevorderende stoffen helpt te maken. Omega3 uit bijvoorbeeld visolie helpt ontstekingsremmende stoffen te maken. Andere factoren die aan systemische ontstekingen bijdragen: grote hoeveelheden suiker, overtraining, slaap tekort, alcohol…
Sommige medicijnen, vooral ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s, zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac) vergroten de doorlaatbaarheid van je darm.
Alles wat je darmflora aanvalt (bijvoorbeeld antibiotica) is draagt bij aan lekke darm. Het blijft altijd maar de vraag hoeveel ‘good guys’ er sneuvelen en hoeveel ‘bad guys’ de danst ontspringen.
Gluten krijgt ook nog een extra vermelding. Dit onderzoek wijst uit dat gluten (gliadine) een van de oorzaken is voor het vrijkomen van zonuline, een proteïne wat de tight junctions openzet of kapot maakt. Een bacteriële infectie is de andere oorzaak van het vrijkomen van zonuline. Kun je nagaan!

Nou en?!

Misschien denk je nog even: nou en?! Dan komen er wat onverteerde eiwitten binnen…. Zonder je angst aan te willen jagen een opsomming van ziektes die veroorzaakt of verergerd worden door lekke darm. Ontstekingsziektes als coeliakie, darmzweren, de ziekte van Crohn, prikkelbare darm syndroom, darmontstekingen. Stofwisselingsziektes als obesitas, vette lever (zonder alcoholisme), diabetes, hart- en vaatziekte. Doordat er te vaak iets door de darm heenkomt en je immuunsysteem daar steeds op moet reageren, ontstaan er immuniteitsproblemen, zoals auto-immuunziektes als reumatoïde artritis (bewegingsapparaat), Hashimoto’s & Graves (schildklier), diabetes type 1 (alvleesklier), addison (bijnieren), vitiligo (pigment), e.v.a Daarnaast heeft je darm een aparte verbinding met je hersenen, een hotline zo je wil. Een probleem in je darm, geeft daardoor ook vaak stemmingsproblemen.

Wat nu?

Je snapt nu nog beter waarom het belangrijk is om goed voor je darmen te zorgen. Door nu een periode helemaal niets te eten wat je darm irriteert, bijvoorbeeld in een Whole30, kan je daarmee een goed begin maken. Maar dit is ook een pleidooi om na die periode bewust om te blijven gaan met deze voedingsgroepen. Het blijft het zaak om deze voedingsmiddelen te blijven zien als uitzonderingen en ze alleen te eten wanneer het het waard is.
Daarnaast:
Werk aan je chronische stress, ga op zoek naar manieren om dat beter te managen.
Ga systemische ontstekingen tegen: vermijd zaadolie, overweeg omega3 visolie als supplement te nemen.
Zorg voor voldoende vezels a.k.a zorg voor voldoende groenten. Eet ook soms koude aardappel… afgekoelde zetmelen uit aardappels bevatten zogenaamde ‘resistent starch’… dat kan jij niet verteren en je darmflora is er dol op.
Maak af en toe ‘bone broth’: bouillon getrokken van botten van biologisch gehouden dieren. Dat 'biologisch' is belangrijk omdat je de boel concentreert, ook eventuele afvalstoffen. Het zit vol voedingsstoffen, bijvoorbeeld glutamine.
Wanneer je darmen niet op orde willen komen, zelfs niet na weken gezonde voeding, dan kan je overwegen een speciaal programma te volgen met supplementen, waarbij de problemen in je darm een voor een worden aangepakt. We kunnen dan bijvoorbeeld met veel extra l-glutamine je darmwand te repareren, met spijsverteringsenzymen te zorgen dat je eten beter verteert en met een probiotica kuur je darmflora beïnvloeden. Dit is een traject van weken, maar kan een enorm verschil maken in je gezondheid en bijvoorbeeld je energie.

Volgende week: hoe teveel of te weinig voedingsstoffen je lichaam uit balans kunnen brengen.

Functional Medicine Systems Model

In deze serie blogs over de 8 onderliggende oorzaken die de verantwoordelijk zouden zijn van zo'n 90% van de moderne, chronische aandoeningen. Hiervoor gebruiken we een model van de Amerikaanse functional medicine expert, Chris Kresser (zie het plaatje hieronder). Het eerste deel was de belangrijke inleiding (klik hier om dit blog te lezen).
Soms lukt het 1 onderliggende oorzaak, solo, om je ziek te maken. Soms heb je een combinatie van oorzaken waardoor een gezondheidsprobleem ontstaat. In ieder deel behandelen we een of meer oorzaken, hieronder vind je de links (mits de blogs al verschenen zijn). Het zijn:
1. Darmproblemen. (Deel 2)
2. Disbalans in voedingsstoffen. (Deel 3)
3. De HPA-as is uit balans. (Deel 4)
4. Vergiftiging. (Deel 5)
5. Chronische infecties. (Deel 6)
6. Hormonen uit balans. (Deel 7)
7. Je immuunsysteem is uit balans. (ntb)
8. Je cellen functioneren niet goed. (ntb)expo

Lees meer over het voedingsprogramma van HealthCreators

Guide LR

Lees meer over ons voedingsprogramma en de Whole30

Lees het boek van Chris Kresser (Engelstalig)

Voor de openheid:
Deze link van bol.com is gemaakt via het partnerprogramma. HealthCreators ontvangt een percentage van de bestellingen via deze link.

 

reset blog

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.