Wie bepaalt jouw eigenwaarde? De weegschaal? …of jij?

Vrouwen worden al jaren gebombardeerd met ongezonde boodschappen over hun lichaam. Je moet minder wegen, minder vet hebben, niet te veel spieren en dat er zoiets zou bestaan als een bikini body. Met minder kan je eigenlijk van de zomer het strand niet op... Onzin natuurlijk, en precies daarover zou dit blog gaan.
Toen werd afgelopen donderdag het BNN programma "Filemon staat strak" uitgezonden. Met afschuw hebben wij zitten kijken, naar een aandoenlijk kwetsbare TV-presentator die gebukt gaat onder een voelbare onzekerheid omdat hij geen six pack heeft. We wisten dat de marketingafdelingen van cosmeticamerken inmiddels hun klauwen ook in mannen hadden geslagen, maar dat de druk inmiddels net zo groot was om gespierd te zijn als bij vrouwen om slank te zijn... dat hadden wij misschien wat onderschat.
Externe factoren bepalen vaak wat wij van onszelf vinden. Volgens HealthCreators coach Brenda is het hoog tijd om daar verandering in te brengen: "Jongens: dit blog is ook voor jullie. Welkom bij de club van mensen met een opgedrongen, onhaalbaar zelfbeeld... laten we allemaal ons lidmaatschap van die club tegelijk opzeggen!"

Ken je dat? Je stapt uit je bed en weet: dit gaat een goeie dag worden! Je voelt je fantastisch! Op weg naar de douche check je jezelf in de spiegel en je bent super tevreden over de persoon die naar je terug kijkt... met jeugdige overmoed besluit je eens op de weegschaal te gaan staan voor meer goed nieuws...
*stapt op weegschaal, kijkt naar gewicht*
Je ziet het getal, op je gezicht vertrekt de glimlach langzaam tot een grimas... en je wil meteen terug naar bed en de rest van de dag met het dekbed over je hoofd blijven liggen. Je bent verdomme aangekomen! Wat een rotdag!
Het hoeft niet eens altijd de weegschaal te zijn, het kan ook een spijkerbroek zijn die niet past, dat six pack dat maar uitblijft hoeveel sit ups je ook doet, een zware barbell die niet van de grond wil komen of zelfs een stomme opmerking van je lief...
Dit zijn niet zomaar voorbeelden, dit zijn voorbeelden uit ons eigen leven... van nog niet eens zo gek lang geleden.

Lichaamsbeeld

Voor veel mensen hangt hun eigenwaarde sterk samen met hun lichaamsbeeld (in het Engels klinken dat soort woorden altijd beter: body image). Dit is materie waar wij ons al jaren in verdiepen, omdat we er zelf los van moe(s)ten komen en omdat wij al jaren werken met mensen die ermee worstelen. Mensen die denken dat de zon gaat schijnen en hun wereld vol regenbogen en schitterende eenhoorns zou zijn als ze nu eenmaal een bepaald gewicht hebben / een bepaalde kledingmaat hebben / een bepaalde sportieve prestatie hebben neergezet. (We schreven er al meerdere blogs over: bijvoorbeeld hier, hier, hier en hier)
Het eerlijke antwoord is: zo werkt het niet! Spijkerbroek maat 28 gaat je niet langdurig gelukkig maken... en het tegenovergestelde is wel waar: als je erin gepast hebt en nu niet meer, is de kans groot dat dat je ongelukkig maakt! Omdat jij denkt dat het allemaal draait om de maat spijkerbroek en minder om de persoon in die broek.
Het mooie is: die zon, eenhoorns en regenbogen komen waarschijnlijk eerder tevoorschijn wanneer jij je lekker leert voelen in het lichaam dat je op dat moment hebt, dan wanneer je eindelijk een six pack hebt. Het is het bijna obsessieve nastreven van een opgelegd, zo goed als onhaalbaar lichaamsbeeld waardoor de eenhoorns op hol slaan en aan de horizon verdwijnen. Onze onvrede maakt ons ongelukkig, niet het uitblijven van een bepaald lichaam.
Is dit nu een pleidooi om alles dan maar aan de kant te gooien, de hele dag ijs te eten en nooit meer te sporten? Nee! Maar ga gezond leven om de juiste reden: voor je gezondheid, voor het gevoel van kracht, voor energie, zodat je de puf hebt om leuke dingen te doen, om de kans te vergroten dat je op je 80ste nog zelfstandig naar de WC kan, voor dat moment dat je erachter komt dat je veel meer kan dan je dacht!

Sterke vrouwen

Summer Innanen moest onder ogen zien dat haar fantasy body wel haalbaar maar niet houdbaar was voor haar... en belangrijker: dat het niet het geluk bracht waar ze op hoopte.

De afgelopen week was er online een bijeenkomst van vrouwen uit de fitness wereld: the Women's Strenght Summit. Het idee was de koppen bij elkaar te steken over... eigenlijk over training, mindset & nutrition. Dus: wij waren erbij!
Een hele inspirerende bijdrage kwam van Summer Innanen, een body image coach uit Canada die bekend staat om geweldige oneliners, zoals: "Je bent niet vet, je hebt vet. Je hebt ook vingernagels maar niemand zegt ooit: ik ben vingernagels".
Zij vertelde eerlijk over hoe ze jarenlang gevangen had gezeten in een obsessie dat ze er op een bepaalde manier uit wilde zien en er ook van overtuigd was dat ze gelukkig zou zijn als dat gelukt was. Over het eten van heel weinig calorieën, belachelijk hard sporten, je verschrikkelijk voelen in je lichaam... allemaal in de hoop dat de buitenkant zou gaan lijken op de vrouwen uit beauty en/of sportbladen. En hoe ze op een gegeven moment onder ogen moest zien dat haar fantasy body wel haalbaar maar niet houdbaar was voor haar... en belangrijker: dat het niet het geluk bracht waar ze op hoopte. "Ik moest het droombeeld van mezelf waarmee ik al mijn problemen zou kunnen oplossen, loslaten", vertelde ze.
Uitgebreid legde ze uit dat ze daarna echt een soort rouwproces door moest om afscheid te nemen van haar fantasy body, maar dat ze inmiddels de werkelijkheid onder ogen ziet: externe factoren gaan je nooit plezier of rust geven. En dat je nooit gelukkig kan zijn met jezelf als je er een voorwaarde bij stelt: "Ik ben tevreden als ik een bepaald gewicht heb, of in een bepaalde maat pas, of mijn huis altijd schoon is, ik die promotie krijg"... het gaat dus zelfs verder dan een bepaald lichaam.

Kritiek en complimenten

Zo voor jezelf gaan staan, is moeilijk in een wereld waarbij er veel nadruk ligt op de buitenkant. Zowel in negatieve als in positieve zin! Waar veel mensen als de dood voor zijn, is kritiek op hun lichaam. Dat andere mensen zullen denken (of zelfs zeggen): wat een dikke kont/poten/pens/kinderlichaampje heeft die-en-die! Waarbij jij die-en-die bent... en heel eerlijk: leuk wordt dat soort commentaar nooit, maar uiteindelijk zegt het meer over de persoon die het commentaar geeft dan over degene over wie het commentaar gaat. (Denk je nu: huh? Lees dan dit blog).
Een aspect wat veel mensen over het hoofd zien, is dat je ook bang kan zijn positieve opmerkingen kwijt te raken! Het is in onze maatschappij heel gewoon om tegen iemand te zeggen bij een begroeting: "Wat zie je er goed uit...". (Hieraan ben ook ik nog steeds schuldig, hoewel ik erop let, floepen ze er aan alle kanten uit: conditionering breek je niet zomaar). De angst om die complimenten kwijt te raken, kan net zo verlammend werken als venijnige opmerkingen over iemands lichaam.
Zie dit onder ogen: het heeft allebei niets met je lichaam te maken. Toen Naomi nog aan body building deed, had ze een coach die goed was in... hoe zeg ik dit netjes... keiharde opmerkingen. Dat heeft lange tijd een uitwerking op haar gehad... en zelfs op mij. Want als er geplukt wordt aan iemand met een vetpercentage van 4% en zij te horen krijgt dat ze 'nog steeds dikke poten' heeft... wat zegt dat dan over mij, met mijn natuurlijke peertjes-postuur en een vetpercentage van 29%???
Kijk bijvoorbeeld eens naar deze video uit 2011, Naomi's voorbereiding voor een wedstrijd. Zie hoe hard ze traint, zie hoe kapot ze gaat en zie hoe er in de laatste seconden nog aan haar geplukt wordt en met welke energie... let ook op je eigen gedachten terwijl je ernaar kijkt, wat zijn jouw oordelen over haar lichaam, zowel positief als negatief?

De les die ik de afgelopen jaren leerde is dat er altijd kritiek zal zijn, hoe je er ook uitziet. Er is altijd wel iemand die vind dat je te dik, te vet, te gespierd, te grof, te dun, whatever bent... hoe je er ook uitziet. Ook topmodellen worden weleens afgewezen op hun looks... De strijd daarmee aangaan en het iedereen naar hun zin proberen te maken, is emotioneel zelfmoord plegen. Op die manier kan je nooit gelukkig of zelfs maar tevreden worden.

Sporno

Dit is al jaren een vrouwenprobleem, dat het opgelegde lichaamsbeeld (opgelegd door de beauty-industrie, de media en door elkaar) slechts haalbaar is voor een klein percentage van de vrouwen en dat de rest zich er zo rot door voelt dat ze alles willen proberen om er dichterbij te

komen: dure crèmes, liposuctie, botox, vampire facelifts, honger diëten, urenlange cardio-sessies als een hamster in een looprad. Mijn favoriete quote staat strakhierover komt van Brene Brown: "Als alle vrouwen in de wereld een paar dagen achter elkaar tevreden zouden opstaan, zouden er hele economieën in elkaar zakken". Het enige wat ik eraan toe wil voegen is: hetzelfde gebeurt nu bij mannen. En dat is heel pijnlijk te zien in het nieuwe BNN-programma 'Filemon staat strak', waarnaar ik met stijgende verbazing en groeiend verdriet heb zitten kijken. De compleet ongezonde aanpak, het onhaalbare doel (zeker in de tijd die hij zichzelf geeft), het ziel-verpletterende commentaar van zijn trainer en van zijn collega Ajouad ('Ik vind dat je een beetje een kinderlichaampje hebt') en de hunkering van een relatief intelligente man naar waardering voor zijn uiterlijk. Nog triester werd ik van een Facebook-conversatie die ik had met een vriend die vader is van een zoon van 15. Een ontzettend leuke jongen, begenadigd wielrenner... en volgens zijn vader lijdt ook hij onder de "wasbordjes-dictatuur''.

Arie Boomsma: "Ik denk dat de esthetiek een te dunne motivatie is. Als deze sport in je gaat zitten dan ga je het veel meer doen voor vitaliteit, energie, kracht"

In die hele uitzending zitten 2 lichtpuntjes Waldemar Torenstra die uitlegt dat het halen van een 'ideaal lichaam' minder oplevert dan je denkt en Arie Boomsma, die toegeeft dat er 'kinderlijke ijdelheid' bij komt kijken en dat hij dat van zichzelf ook 'infantiel' vind. Daarnaast zegt hij: "Ik denk dat de esthetiek een te dunne motivatie is. Als deze sport in je gaat zitten dan ga je het veel meer doen voor vitaliteit, energie, kracht". Laten we het hopen...
Ook leerde ik een nieuwe term: Sporno, sport-pornografie... de drang om een 'goede Instagram foto te kunnen maken van jezelf'. Whoah... die kende ik nog niet. Ik kende wel Fitspo: van die quotes op social media die je zogenaamd moeten motiveren om harder te sporten, maar daarvoor je zelfbeeld compleet onderuit trappen: "Suck it up now, so you won't have to suck it in later", geprint over een foto van een mager, zwetend meisje met een ultra platte buik, dat werk.
Sporno en Fitspo zijn beide uitingen van hoe wij onszelf en elkaar onder druk zetten om er op een bepaalde manier uit te zien. Het uit zich in ongezonde doelen en net zo ongezonde methodes van training en voeding. Het levert uiteindelijk een mindset op waarmee je nooit tevreden kunt zijn... al heb je een 8-pack!
Laat ik dit zeggen over het programma van Filemon: ik hoop nog steeds dat in de laatste uitzending de aap uit de mouw komt dat hij dit allemaal een beetje speelde om een maatschappelijk thema aan de kaak te stellen... en ik hoop ook dat er voor die tijd niet heel veel jongens en mannen denken dat anabolen spuiten je uiteindelijk gelukkig zal gaan maken omdat je er spieren van krijgt.
Ook nodig ik alle mannen die denken dat een ideaal lichaam ze gelukkig gaat maken, te leren van de vrouwen die inmiddels uitgevogeld hebben dat dit een onzin praatje is wat je jezelf verteld en laat vertellen door allerlei machtig partijen om ons heen. Ik stel voor dat we allemaal ons lidmaatschap opzeggen van de club van onhaalbare lichaamsidealen en gezond gaan leven voor het gevoel van vitaliteit, energie en kracht.

Loyaal zijn aan je gevoel

Waar is hier nu de nooduitgang? Hoe vind je een manier om weg te komen uit deze gekte van bikinilichamen en sporno? Hoe ga je nu voorbij dat door jezelf of andere opgelegde zelfbeeld?
Dallas instragramDallas Hartwig van de Whole9, waar wij mee samenwerken, hield deze week een vlammend betoog op Instagram tegen het verschuiven van ideaal beelden. Was het vroeger dat het vrouwbeeld vooral slank was (met een thigh gap), dat is nu aan het verschuiven naar gespierde billen... maar zoals Dallas zegt: "Dat is in principe nog steeds dezelfde conversatie! Wanneer we alleen maar een ander soort ideaal lichaam als ideaal gaan bestempelen, gespierd en rond in plaats van supermodellen-dun, dan doen we vrouwen onrecht aan. Door ze niet helder en liefdevol te vertellen van ze sowieso mooi zijn voor wie ze zijn... niet omdat ze eruit zien als CrossFit atletes, triatleten, ballerina's, supermodellen... of als een doodmoeie, bijna bezwijkende moeder met een baan en de zorg voor kinderen en familie, waarbij haar lichaam de tekenen laat zien van stress en uitputting. Deze vrouwen zijn allemaal mooi, met of zonder thigh gap of ronde, gespierde kont".
Dat is mooi, een oproep om maatschappelijke verandering... maar dat soort processen gaan super langzaam en je bent afhankelijk van anderen of het er doorheen komt. Wat kan je zelf doen om in ieder geval het juk van jouw schouders af te halen? Summer Innanen heeft denk ik een goed begin: je moet op zoek gaan naar waarden die belangrijker voor je zijn dan kritiek of complimenten over je uiterlijk. "Je moet loyaler zijn naar hoe je je wil voelen dan wat je ziet in de spiegel of de maat van je spijkerbroek. Wees loyaal aan dat goeie gevoel waarmee je opstond, niet aan het getal op de weegschaal. Dat is lastig hoor, want je zult je emotioneel los moeten maken van dingen waar jij zelf je eigenwaarde aan hebt gehangen".
Wat tips die ik je ervoor kan geven:

1. Gooi alle propaganda voor 'ideale lichamen' je huis uit, weg ermee. Stapels Oxygen magazines en Women's Health hebben hun weg al gevonden uit ons huis, naar de vuilstort. Hetzelfde mag met alle beauty-bladen... die bestaan echt louter om jouw zelfbeeld onderuit te trappen en je daarna producten te verkopen die de boel zouden moeten fixen. Trap er niet (meer) in!

2. Ga bij jezelf na welke (verborgen) voorwaarden jij hebt voordat je gelukkig kan zijn. Dat hoeft niet alleen met je uiterlijk te maken hebben. Wat is het ideaal plaatje in je hoofd waarvan je denkt: dan kan ik gelukkig zijn? Dat kan te maken hebben met je inkomen, je status, de grootte van je huis en/of auto, een bepaalde functie op je werk, waardering van bepaalde personen in je leven... en je uiterlijk te maken hebben. Werk aan het loskomen van die voorwaarden. Doe dat zelf of zoek de hulp van een psycholoog of coach.

3. Omring je met mensen die je waardevol vinden om wie je bent, zowel in het echte leven als op internet. Gooi alle negatieve mensen uit je Facebook timeline (dat kan zelfs zonder dat ze dat doorhebben) en beperk de tijd die je door (moet) brengen met mensen die jou een negatieve vibe geven. Kan je die mensen niet uit de weg gaan, ga dan het gesprek met ze aan over wat hun gedrag met jou doet en vraag ze jou er niet meer mee te belasten (stel jouw grenzen). Hou ze vervolgens aan die afspraak door je grens te handhaven en voor jezelf op te komen.

4. Stop je eigen negatieve gedachten over anderen. Zoals de waard is, vertrouwt hij/zij zijn gasten. Zolang jij zelf negatief denkt over mensen die niet voldoen aan jouw ideaalbeeld, zal je altijd bang zijn dat andere mensen je langs zo'n zelfde meetlat leggen. Je hebt 0% invloed op of zij dit doen en waarden100% invloed op of jij dit doet. Maak die keuze voor jezelf en corrigeer jezelf liefdevol als je het per ongeluk toch doet. Verleg de focus op iets aan anderen en jezelf wat je WEL waardeert. Als je dat moeilijk vind, maak een lijstje van dingen die leuk en waardevol zijn aan jou. Begin bij je haar, eindig bij je tenen en neem ook dingen mee als gevatheid, focus, liefdevol, openhartig, enz

5. Ga op zoek naar de waarden in je leven die belangrijker zijn voor je en wees daar loyaal aan. Vraag je af wat de 5 kernwaarden zijn die jou gelukkig maken en ga met energie en enthousiasme achter die doelen aan. Wij denken dan al snel in waarden die in het verlengde liggen van de factoren van de Whole9: Goed eten, diep slapen, bewegen, stress management, persoonlijke groei, lol & spelen, contact met anderen, buiten in de natuur en achter je keuzes staan.
Om jouw waarden te vinden, heb ik een methode met een A4 vol mogelijke waarden, die je uit kunt knippen en dan gaat sorteren op belangrijk voor je, niet zo belangrijk voor je en onbelangrijk voor je. Vervolgens maak je een top 5 en op die waarden ga je je focussen. Mijn top 5 zie je op de foto: dit zijn de waarden die ik wil uitdragen in en met mijn leven... geen van deze dingen kan je wegen, passen wel/niet in een spijkerbroek of zorgen voor een tiptop huishouden. En dat maakt het nu juist zo mooi!

reset blog

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.