De druk-druk-druk competitie

Als je aan me vraagt hoe het met me gaat en ik antwoord een tikkie op de automatische piloot... dan zeg ik iets in de richting van: druk. Soms is dat waar en ben ik met een boel bezig... maar soms vind ik het ook wel belangrijk om uit te stralen dat ik het druk heb. Niets menselijks is mij vreemd.
Druk zijn geeft ook status: je moet wel een loser of een nietsnut zijn als je het niet druk hebt met van alles en nog wat. En die mindset stopt ons om te genieten van een rustige dag en houdt ons aan de gang, houdt ons druk... als een hamster in een looprad.
Door HealthCreator Brenda Heskes.

Als je vroeger terug kwam van vakantie, ging je bij de buren laten zien hoe bruin je geworden was om zo het succes van de vakantie wat extra te benadrukken. Bij mij werd, zoals bij alle kinderen, vooral mijn rug bijna zwart op vakantie en dan kon je mooi bij het randje van je bikinibroek een voor- en na-effect laten zien. Horloges waren daar ook goed voor. Bruin zijn was ook wel een beetje stoer.
Tegenwoordig kijk je bij thuiskomst in je werk-e-mailbox (tenminste als je zo verstandig was om die dicht te houden tijdens de vakantie) en tel je de gemiste e-mails. Dat kan oplopen tot honderden, soms zelfs meer dan duizend e-mails in een vakantie. Voor veel mensen is dat het stoere vakantie verhaal wat ze aan de buren kunnen vertellen. Omdat het voor je gevoel ook wel aangeeft hoe belangrijk je bent.
En dat is de valstrik van druk-druk-druk. Hoewel we er soms bijna aan onderdoor gaan, geeft het ons ook een gevoel van belangrijk zijn, ertoe doen... want zeg eerlijk: als na een vakantie van 2 weken je maar 10 mailtjes hebt gemist, hoe zou dat voelen?

Competitie
Wanneer je vertelt hoeveel uren je gewerkt hebt, hoeveel e-mail je op een dag verwerkt, door te benadrukken wat je allemaal voor elkaar gekregen hebt, dan is dat soms ook een manier om ontzag af te dwingen. Druk-druk-druk is een statussymbool. Daarom kan je gaan denken dat als jij het maar drukker hebt dan anderen, dat je belangrijker bent. Het wordt een soort wedstrijd, er is competitie. Ook hier geeft winnen een goed gevoel.
Volgens psycholoog Tony Crabbe, die er een boek over schreef 'Busy', is druk zijn ook een soort merknaam geworden of een imago. Mensen die zeggen dat ze het druk hebben, kunnen tot in detail uitleggen waar ze allemaal mee bezig zijn. Ze proberen op die manier erkenning te krijgen voor alles waar ze zo druk mee bezig zijn. Ze hebben het gevoel dat ze die erkenning van buitenaf nodig hebben.  Professor Brene Brown noemt dat 'hustling for worthiness'... dat is bijna niet te vertalen. In Nederlandse straattaal heet het dan 'hosselen', een soort van onderhands onderhandelen... Je probeert door te laten blijken hoe druk je het hebt, onderhands te onderhandelen over hoe waardevol je bent. Je hosselt misschien zelfs met jezelf: 'Als ik dat, dat en dat gedaan heb,  dan is dit een waardevolle dag, dan ben ik waardevol'. Dat is psychologisch gezien een behoorlijk grote aansporing om het druk te hebben. Als je het niet druk hebt, loop je de kans je waardeloos te voelen.

Iedereen is druk
Druk zijn, lijkt ook wel besmettelijk: iedereen heeft het tegenwoordig razend druk. Dat is ons extra gaan opvallen sinds we het boek van Tony Crabbe gelezen hebben. Ga er maar eens op letten hoe vaak een gesprek met iemand uitdraait op hoe druk iedereen het heeft. Binnen bedrijven loop je als je niet druk genoeg bent de kans om gezien te worden als iemand die niet genoeg klaarspeelt, of erger nog: die lui is. Op die manier wordt druk bezig zijn steeds belangrijker, al dan niet voor je gevoel.
Het druk hebben is ook heel gewoon tegenwoordig. Zo gewoon dat niemand erbij stilstaat dat het eigenlijk heel raar is. Sinds wanneer is het stoer om geen enkel moment voor jezelf te hebben. Geen. Enkel. Moment.
Dat je eerste dag waarop niets gepland staat over 3 weken is... en dat het een zekerheid is dat er tussen nu en dan heus wel een paar afspraken op die plek staan.

Druk is de nieuwe BMW
Niet eens zo gek lang geleden ontleende je je status aan je auto of aan de grootte van je huis... Ik heb mijn vader weleens horen zeggen: "Ik ben dan maar een glazenwasser, maar wel een glazenwasser met een dikke auto". Tegenwoordig telt een dikke (lease)bak nog steeds wel, maar iedereen weet wel dat het een leasebak is. Tegenwoordig heb je voor je status meer aan een heleboel dingen die je gedaan hebt, die je kan laten zien op Facebook en die door een heleboel mensen geliked worden.
In bedrijven kan je het soms terugzien in een wapenwedloop in overuren draaien. Ik weet wel van mijn TV-verslaggeversjaren dan het compleet not done was om te klagen over overwerk. Bij de actualiteitenrubriek Netwerk begonnen we om half 9 's ochtends en gingen we soms zonder lunchbreak door tot negen uur 's avonds omdat dan pas de uitzending was afgelopen. Dan volgde nog de nazit, die gezellig was maar wel over werk ging. Soms was ik pas om middernacht thuis. En de volgende dag om 7uur weer terug naar Hilversum. Voor die baan kreeg ik per uur betaald, dus het leverde mij ook echt financieel wat op. Maar ik kan me ook 60-uurige werkweken herinneren in loondienst die me niets meer opleverde dan status als newsgetter. Maar de mores was ook wel dat dat overwerk erbij hoort. Ik heb zelfs wel eens arbeidscontracten getekend waar dat letterlijk in stond.
We leven inmiddels niet meer in een tijd waarin je een vast contract hebt tot je pensioen... zo'n vast contract waarbij het niet uitmaakt of je bikkelt of dat je 3 uur lang gaat lunchen elke dag. De huidige werkcontracten geven meer onzekerheid. Het is die onzekerheid waardoor we het nodig vinden om aan anderen te laten zien hoe druk we het hebben. Dat is letterlijk de motor achter mensen die altijd haastig door de gangen lopen op je werk: things to do, people to see. Om te laten zien hoe belangrijk je bent moet je bellen, mailen, appen in de groep... en alles met enige haast.

Resultaat vs moeite
Een goeie vraag is: waarom werkt het zo? Waarom zijn wij meer onder de indruk van iemand die druk is... dan van iemand die hetzelfde met gemak gedaan krijgt? Kijk eens naar dit voorbeeld:
Stel je hebt jezelf buiten gesloten: deur dicht, sleutels nog binnen. Je belt een slotenmaker. Die komt, maakt de deur binnen 2 minuten open en geeft je een factuur van €120. Dan ga je in discussie of je betaalt mopperend. Maar stel dat de slotenmaker gewoon niet zo goed is en er daarom 2 uur over doet om je deur open te maken... met veel moeite en hij moet zelfs je slot vervangen. Dan voelt die rekening van €120 + €40 voor een nieuw slot ineens een stuk redelijker. Misschien geef je zelfs een fooi voor het harde werk.  Terwijl het resultaat voor jou in het eerste scenario BETER is. We hangen de waarde dus vooral aan hoe lang en hoe druk iemand met de taak bezig is geweest. We waarderen vaak niet het resultaat wat we krijgen maar de moeite die het kost om dat resultaat te krijgen. Eigenlijk hechten we op die manier waarde aan incompetentie. De moeite die het kost, wordt hetgeen wat de waarde bepaald. Dat is raar... en begrijpelijk!

Kennissamenleving
Het werk wat we vroeger deden was veel makkelijker te kwalificeren. Als je in een fabriek werkte, was het al snel duidelijk wie de lopende band bij kon houden en wie niet. Wie de meeste producten kon maken. Wie de meeste vierkante meters akkers had omgeploegd vandaag.
In moderne bedrijven is het werk vaak minder goed kwalificeerbaar. Daarom zijn we gaan kijken naar wie de 'harde werkers' zijn, wie zich druk inzetten voor het bedrijf, wie veel uren draaien. Op die manier is moeite doen en druk zijn ineens de maatstaf geworden waar we langs gelegd worden.... en waar we onszelf langs leggen. Hoe wrang wil je het hebben?
Weer een voorbeeld: Stel je bent een beurshandelaar en het is een slome dag op het Damrak. Je zit een beetje de krant te lezen en te Facebooken de hele dag, doet nauwelijks transacties. Hoe productief voel je je dan? Hoe goed voel je je dan over jezelf?
In de sociale wetenschappen noemen ze dat 'self signaling', iets wat je jezelf vertelt. Door het druk te hebben, door veel vergaderingen bij te wonen, door overuren te draaien... op die manier vertellen we ook onszelf dat we ons salaris waard zijn. Doordat we op ons werk onszelf vertellen dat onze waarde zit in hoe druk we zijn, koloniseert die mindset ons. En nemen we dit waardesysteem mee naar andere delen van ons leven.

Sociaal druk
De drukke-mindset van onze carrière zet zich ook door buiten het werk. Ook hier moeten we steeds meer van onszelf. Na een geslaagde 10 kilometer loop, willen we een marathon gaan lopen (been there, done that).  Ook de dagen van kinderen worden volgepland met sportieve en creatieve activiteiten. Mensen rennen van hot naar her met hun kroost. Ondertussen maken deskundigen zich zorgen over kinderen met een te drukke agenda ( je hebt verveling nodig om een bepaald deel van de hersenen te ontwikkelen: de central executive). Ook maken ouders moeilijk afwegingen over balans in de naschoolse activiteiten... en dan vraagt een moeder op het schoolplein ineens: "doen jullie nog niet aan mixed martial arts, dat is het helemaal hoor!". Zodat het alsnog voelt alsof je faalt.
Privé zijn we druk met bewijzen hoe cool we zijn, hoeveel waardevolle ervaringen we creëren voor de kinderen, hoeveel toffe Facebook-posts we hebben (Wie herkent zich? Wij? Never!)... en ook hierin sluipt een soort van competitie. Ook privé hechten we waarde aan moeite. Nog een voorbeeld:
Stel je staat bij een parkeermeter waar allen 10 cent en 20 cent muntjes in kunnen... en jij hebt alleen een 2 euro munt. Ik loop langs en je vraagt om mijn hulp. Ik heb 50 cent in klein geld en zeg: "Die wil ik je wel verkopen voor die 2 euro". Dikke kans dat je zegt: bekijk het, ik betaal gewoon niet en hoop dat er geen controleurs langskomen.
Maar als ik zeg: 'Oh, ik heb thuis nog wel 50 cent in muntjes liggen, ik ren even heen en weer, ik ben in een paar minuten terug'... dan geef je me met veel plezier je 2 euro munt en nog een knuffel voor de moeite. Ook hier is de eerste optie eigenlijk een betere optie voor jou...  je hoeft niet te wachten totdat ik heen en weer gerend ben... maar mijn moeite is je waarschijnlijk wel €1,50 waard. Jouw gemak klaarblijkelijk niet. Door je drukke-mindset waardeer je moeite meer, ook als het resultaat voor jou minder gunstig is.

Flexwerken
Terug naar het werk. Compleet flexwerken, waarbij je mag beginnen en stoppen wanneer je wil, van huis kunt werken als dat zo uitkomt... werk waarin alleen het resultaat telt... dat komt dus niet van de grond omdat ook werkgevers gefocust zijn op de moeite, niet op het resultaat. Hoe weet je of iemand wel al zijn uren besteedt aan werk bij flexwerken? Tja, dat weet je niet... maar doet het ertoe als het rapport op tijd af is en de presentatie geweldig is. Is het dan echt erg dat iemand onder werktijd een verhaaltje heeft voorgelezen aan zijn zieke kind? Wel als je een drukke-mindset hebt, waarin hard werken de norm is. Zelfs al is bewezen dat mensen die van huis werken meer gedaan krijgen omdat ze daar minder afleidingen hebben. Veel organisaties hebben een drukke-bedrijfscultuur. Waarin mensen druk, superdruk zijn, de hele tijd aan, bang om iets te missen... want als je iets mist, kan je misschien je werk niet goed doen. Dat is waardoor burn outs ontstaan...
Er is heel wat voor nodig om bedrijfsculturen te veranderen. Managers die mensen vertellen wat beter op zichzelf te letten, vangen regelmatig bot bij werknemers die niet zwak willen overkomen.
Psycholoog Tony Crabbe raadt mensen in zijn boek Busy aan om gewoon niet meer te gaan naar vergaderingen waar verdomd weinig uitkomt... je kent ze wel, van die doorgeplande bijeenkomsten die iedere week op de agenda staan bij het halve bedrijf en waar iedereen nog komt opdagen ook. Vraag een agenda, kijk of er punten zijn waar je bij moet zijn... en zo niet: meldt je af! Daar is wel wat lef voor nodig... en wees alsjeblieft eerlijk: zeg niet dat je het er te druk voor hebt. Zeg dat je je tijd beter wil besteden.

Raar
Als je anders gaat kijken naar druk zijn, misschien tijdens het lezen van dit blog al, dan zie je ineens dat de focus op moeite in plaats van op resultaat eigenlijk heel raar is. Alsof je medailles op de Olympische Spelen gaat uitdelen aan degene die de meeste trainingsuren heeft gemaakt in plaats van wie de beste prestatie heeft neergezet.
Ik heb nog een laatste goede reden om je drukke-mindset te gaan onderzoeken... want die mindset kan een aantal ironische gevolgen hebben, vooral bij jonge mensen. Tony Crabbe: "Bedrijven als Microsoft hebben opgemerkt dat jonge werknemers, millennials, super druk bezig zijn, continue schakelen tussen taken... Zelfs tijdens presentaties zijn ze ondertussen druk bezig met ook andere dingen doen. Als je aan ze vraagt waarom ze dat doen, geven ze aan dat ze moeten laten zien hoe hard ze werken. Terwijl als je met hun leidinggevenden praat, zij zeggen: 'Ze kunnen het werk overduidelijk niet aan. Ik ga ze zeker geen nieuwe uitdagingen geven als ze het huidige werk al niet aankunnen'. Hoe ironisch is dat? Dat je door te laten zien hoe druk je bezig bent voor het bedrijf, je de indruk wekt dat je de boel niet onder controle hebt, dat je het niet aankan?"

Druk gedoe
Druk-druk-druk zijn is dus stressvol, het heeft weinig resultaat, je kan er een burn out van krijgen en het maakt ook al geen indruk op de mensen waar het indruk op moest maken.
Druk zijn is een state of mind, een gemoedstoestand... waarvoor je op een gegeven moment een uitleg bij creëert: waarom ben ik zo druk, hoe is het zo ver gekomen...want als je sec in je agenda kijk, krijg je misschien helemaal niet meer gedaan dan zonder al dat drukke gedoe! Je hoeft het dus niet zo druk te hebben!

 

Dit is het tweede deel in een serie over druk zijn. Een link naar het vorige deel staat in de rechterkolom naast dit blog. Het volgende deel zal gaan over hoe druk zijn werkt in je hersenen.

De HealthCreators mindset

Stuur ons een bericht

[wcp_contactform id="wcpform_okw4qx4s1"]

 

reset blog

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.