Zit het najagen van je ‘killerbody’ je gezondheid in de weg?

Foto: Barbell Photography/CrossFit Bink36

Bijna iedereen die bij ons komt, wil (wat) afvallen... en in de begin jaren van de Whole30 bij HealthCreators bestond daarover een hardnekkig misverstand. Omdat je tijdens de Whole30 niet op de weegschaal mag staan, dachten mensen dat je er niet mee mocht afvallen.

Huh? Tuurlijk mag je afvallen, zeker als het je gezondheid ten goede komt!

Wat wij zeggen is dat gezondheid eerst komt en dat het gewicht dan vanzelf volgt... andersom is lang niet altijd het geval.
Veel capriolen die mensen uithalen om een killerbody te krijgen (langdurig 'hongeren', afgewisseld met schransen op je 'cheat-dagen', jezelf daarna straffen met zware trainingen, dieet-pillen, dieet-shakes en dieet-poeders) kunnen je misschien wel laten afvallen, maar de prijs betaal je waarschijnlijk in je gezondheid. Want ja: je kan slank en ongezond zijn.
Plus: de drie dingen waar je beter op kan letten!

Of we het nu leuk vinden of niet, HealthCreators maakt onderdeel uit van de dieet- en fitnessbranche. Zelfs wanneer wij vinden dat we iets heel anders bieden dan de gemiddelde BasicFit, mensen zien ons als... een sportschool. En bij sportscholen horen doelen als 'ik wil ... kilo wegen'. Wij hebben natuurlijk een hele visie over dat gezondheid eerst komt, maar veel van de mensen die net bij ons binnenlopen zien het laten zakken van het getal op de weegschaal als hun voornaamste gezondheidsdoel. Dat is prima... en tegelijkertijd willen wij meer voor je!

Veel mensen blijven vasthouden aan dat getal wat in hun hoofd zit, dat is het getal wat ze terug willen zien op de weegschaal. Voor hun gezondheid... maar vooral, als we heel eerlijk zijn, zodat we ons sexyer voelen, meer zelfvertrouwen hebben en... daar komt ie: ons is geleerd dat je daar een Killerbody voor nodig hebt. We vertellen onszelf en masse dat we zonder dat 'ideale gewicht' toch een beetje net niet zijn/blijven.
Het is ook niet zo raar dat we gezondheid en schoonheid door elkaar halen, verwisselen, verwarren... aangezien je letterlijk mooier bent als je gezonder bent.
Ik tik dit nu ik een enorme verkoudheid heb, geloof me... dit is niet mijn meest aantrekkelijke look!

Killerbody

We hebben allemaal een idee hoe een mooie man of vrouw eruit ziet... maar hoeveel van dat plaatje in je hoofd is gecreëerd door jezelf en hoeveel door het bombardement aan media, advertenties, fitgirls & killerbodies? Je kan wetenschappelijk in perfecte gezondheid zijn en er nog niet uitzien als een gefotoshopt model m/v. Zij zien er zelf niet eens zo uit!
Voor mij is Fayah Lourens het Nederlandse voorbeeld van de dieetmindset in actie. Ze vertelde bij Eva Jinek aan tafel dat de gemiddelde vrouw maar iets van 1300 calorieën zou moeten eten: "En ze eten er 2000, daarom is iedereen te dik, hahaha'. Er zelf aan toevoegend dat zij 1000 calorieën per dag eet als ze wil afvallen, ondanks haar zware trainingen. Het zijn dit soort 'Killerbody motivations' die ons in grote getale een heel verkeerd beeld geven van hoe een mooi, gezond lijf eruit ziet en wat je ervoor moet doen.
Tegelijkertijd worden we de hele dag omringd door ideale lichamen... niet in het echt, maar in bushokjes, op TV schermen en andere plekken waar ons 'schoonheid', 'fitheid' en 'gezondheid' wordt verkocht.
Echte mensen kunnen lang, kort, fors, dun, gespierd, pezig of whatever zijn... het plaatje wat we voorgeschoteld krijgen is altijd hetzelfde en de meesten van ons zullen daaraan nooit voldoen. Daarom krijgen die modellen zoveel betaald: ze zijn genetisch uitzonderlijk. Daarnaast hebben ze teams van kappers, visagisten, stylisten, fotografen... en daarna zijn ze bewerkt met computers. En jij staat, wachtend op de tram, jezelf te vergelijken daarmee en besluit dat je een maand op wortels gaat en iedere dag gaat trainen.

Optimaal functioneren

Je kan wel een fit lichaam hebben en nog steeds niet door Victoria's Secret gevraagd worden om in je ondergoed over hun catwalk te lopen (met een paar vleugels op je rug). Een fit lichaam is namelijk een lichaam dat optimaal voeding en voedingsstoffen kan opnemen en gebruiken, dat binnen jouw context atletische uitdagingen aan kan en ideaal gezien zichzelf kan voortplanten. Een lichaam kan dit allemaal hebben... en nog steeds een beetje vet op de botten hebben. De marge voor een 'normaal' vetpercentage is eigenlijk vrij ruim en vaak is dat behoorlijk hoger dan de lichamen uit de modebladen. Al die verschillend uitziende lijven kunnen dezelfde gezondheid produceren. Waarbij onze definitie van gezondheid niet is 'de afwezigheid van ziekte', maar wij zien het als 'optimaal kunnen functioneren binnen jouw context'.

Alle gezondheidswinst die je eventueel hebt behaald door af te vallen, wordt teniet gedaan door de verwoestende effecten van stress die 'nodig' was om het te bereiken.

Twee redenen

Er zijn twee redenen waarom een ideaal lichaam (of killerbody zo je wil) niet per se overeenkomt met gezondheid.
Het eerste is dat een lager vetpercentage statistisch gezien niet meer gezondheidseffect geeft dan andere dingen die je kan meten. Bijvoorbeeld fittesten zijn ook belangrijk: hoe snel kan je een kilometer rennen of 100 burpees doen, hoeveel gewicht kan je optillen, kan je opstaan zonder je handen te gebruiken? Daarnaast zijn er ook nog andere metabolische waarden die belangrijk zijn: buikomtrek, visceraal vet, bloeddruk, nuchter bloedsuiker... om er maar een paar te noemen.
Al die waarden zijn 1 reden. De andere reden is net zo belangrijk: de stress en ontevredenheid die lijken te horen bij het nastreven van een 'killerbody' kan zo'n negatief effect hebben op je gezondheid... dat ze elkaar compleet opheffen. Alle gezondheidswinst die je eventueel hebt behaald door af te vallen, wordt teniet gedaan door de verwoestende effecten van stress die 'nodig' was om het te bereiken.

Belangrijker: hoe gezond ben je?

Gezondheid en of je gezonder aan het worden bent, kan je waarschijnlijk beter meten met onderstaande factoren dan met of je al wat begint te lijken op de mensen uit de parfum-reclames. Laten we niet vergeten dan je uiterlijk slechts een schatting is van hoe gezond je bent... wat belangrijker is: gezondheid is de echte maatstaf voor gezondheid. Dus kijk eens hoe je hierop 'scoort':

1. Fitness

Uit heel veel onderzoek blijkt dat fitness een veel betere aanwijzing voor gezondheid is dan gewicht, BMI of je vetpercentage. Je bent dus waarschijnlijk gezonder als je een paar kilo te zwaar bent, maar wel onwijs fit. Dat is waarschijnlijk gezonder dan op een gezond gewicht, maar niet in staat om te rennen, te squatten of een behoorlijk gewicht op te tillen. Er zijn studies gedaan naar mensen met allerlei BMI's, maar de onfitte mensen in alle categorieën hebben de grootste sterftekans.
Wanneer je merkt dat je vooruit gaat in fitheid, je kan langer hardlopen, meer herhalingen maken van een oefening, meer gewicht optillen, zonder je handen te gebruiken opstaan van de grond... dan is dat een teken dat je gezonder wordt... ook als je dat (nog) niet ziet in de spiegel of op de weegschaal.

2. Bloedwaarden

Wij mogen perfecte lichamen misschien verwarren met perfecte gezondheid... lichamen zelf hebben daar een stuk minder last van. Want er zijn veel interessantere waarden: hoe ontstekingsgevoelig ben je en kan je lichaam zelf de bloedsuikerhuishouding regelen? Kortom: wat zijn je bloedsuikerwaarden en insulinewaarden in de ochtend (voor het ontbijt)? Hoe is je CRP-eiwit? Hoe zijn je triglyceriden?
Deze drie waarden zijn misschien wel de beste voorspellers van hoe gezond je bent: hier moet je aan denken, niet aan je bikini. Het geeft inzicht in hoe je het doet op het gebied van  je metabolisme, je hormonen en je micronutriënten.
Het zijn de waarden die voorspellen of je richting een lading van chronische westerse (welvaarts)ziekten gaat. Natuurlijk heeft overgewicht invloed op je insulinewaarden in de ochtend en je triglyceriden... maar ook dunne of slanke mensen hebben afwijkende waarden op het gebied van ontstekingsgevoeligheid of insulineresistentie. En terwijl zij op iedere verjaardag te horen krijgen dat ze mazzel hebben dat ze alle taart kunnen eten en niet aankomen, kan daarachter soms behoorlijke zorg om hun gezondheid schuil gaan.

Aan de andere kant zijn er mensen met een variatie aan lichaamsvetpercentages (laag tot hoog) die dezelfde gezonde bloedwaarden hebben. Dat komt omdat hoe je lichaam eruit ziet niet de enige factor van belang is in deze bloedwaarden. Denk aan hoe gevoed je bent qua voedingsstoffen (niet calorieën), de gezondheid van je darmen, je voorgeschiedenis, je eetpatroon, hoe fit je bent, hoe vaak je in de zon komt, hoeveel alcohol je drinkt, hoe veel je slaapt en... stress.

3. Stress

Onze samenleving zit vol met 1 ding: stress. Voor iedereen die nu automatisch denkt aan stress op het werk: ja, dat OOK! Maar er zijn nog zo veel meer stressvolle situaties in ons leven.
Veel te laat naar bed gaan, onrustig slapen en de volgende dag moe wakker worden... is stressvol.
De hele dag naar een scherm met blauw licht staren is stressvol (vooral als je dat doet met de mindset dat je niets mag missen).
Inademen van uitlaatgassen in stressvol.
Het nastreven van een killerbody is stressvol.
Wat je eet kan stressvol zijn voor je lichaam, hoe je eet is dat ook.
En stress heeft misschien wel de grootste invloed op onze gezondheid...
Onderzoek heeft bewezen dat wanneer je even niet zo focust op je gewicht en je gaat wat meer op intuïtie beslissen hoeveel je eet, dat mensen dan gezonder worden. Ook in hun bloedwaarden. Ook in hun zelfbeeld. Ook in hun gedrag.

Van chronische stress gaan namelijk de hormonen adrenaline en daarna (chronisch) cortisol omhoog... en dat veroorzaakt dat een heleboel problemen. Die hormonen zorgen er namelijk ook voor dat een heleboel processen geremd of gestopt worden, zoals je immuunsysteem, vruchtbaarheid, slaap, herstel, zin in seks, groei... en het ligt daarom aan de basis van een heleboel chronische ziektes.

Stress over hoe je eruit ziet... Stress van hard trainen en weinig eten... Stress van te weinig herstel... Het hoort allemaal bij het huidige model wat we bijna allemaal gebruiken (of hebben gebruikt) om af te vallen. We denken dat als we maar ontevreden genoeg zijn, dat we vanzelf wel een of ander rigoureus trainingsschema gaan volhouden en dat we dan genoeg wilskracht zullen hebben om honger te leiden. Terwijl de stress die daarbij komt kijken je grootste obstakel is om je doelen te bereiken en vast te houden... en zelfs als dat lukt, gaat het je geen gezondheid opleveren.

Verder vanaf hier

Voor sommige mensen is slank zijn moeiteloos. Voor andere is dat lastiger, in ieder geval: zo slank als het ideaal beeld is in onze samenleving. Dat kan leiden tot patronen van minder eten, negatief tegen onszelf praten en soms zelfs een verstoorde omgang met eten. (Dat is iets anders dan een eetstoornis, wat heel vaak gaat om iets anders en zich uit met eten en bewegen).

Voor een goede gezondheid, hoef je niet te voldoen aan het huidige ideaalbeeld. Voor echte, stralende gezondheid heb je zorg en verzorging nodig.
Wat je lichaam nodig heeft moet belangrijker worden dan hoe het eruit ziet.
Het is waarschijnlijk beter om de strijd tegen de kilo's te staken en te gaan werken aan jouw optimale gezondheid, in samenwerking met je lichaam.
Je lichaam te voeden in plaats van allerlei gekkigheid uit te halen om het in een vorm te rammen waar jouw lichaam misschien niet voor gemaakt is.

Het kan natuurlijk zo zijn dat je wat gewicht kwijt wil om gezonder te worden... en dat kan dan met een programma zoals de Whole30, waar het draait om je voeding te optimaliseren voor jou en waarin je ook werkt aan betere gewoontes en de manier waarop je met eten omgaat. En als je niet hoeft af te vallen, maar wel gezonder wil worden, volg je hetzelfde pad naar jouw gezondheid. Want vanuit gezondheid komt een gezond gewicht voor jou... misschien kom je er niet mee in een modeblad, omdat die blijven vasthouden aan een onhaalbaar ideaalbeeld, maar je kan er in iedere geval voluit mee leven!

Download ons gratis E-boek: Get Things Done, het HealthCreators process voor Training, Mindset & Nutrition

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.