Je kent emotie-eten, maar ken je ook emotie-diëten?

Waarschijnlijk ken je emotie-eten wel, al weet niet iedereen dat zij/hij het doet… maar een wijntje met wat toastjes nodig hebben om te kunnen ontspannen na een stressvolle (werk)dag, is ook emotie-eten. Net als je verdriet, eenzaamheid of boosheid weg-eten met een pot ijs.
En, geloof het of niet, het tegenovergestelde gedrag komt net zo vaak voor: op dieet gaan om het idee van controle te krijgen over dit soort emoties.
We zijn namelijk ons lichaam en/of het getal op de weegschaal de schuld gaan geven voor allerlei negatieve emoties die we voelen. Het is een soort symbool geworden van alles wat er ‘verkeerd’ aan ons is.
Door op dieet te gaan, pak je het symbool aan, in plaats van dat je aan de slag gaat met die emoties die eronder liggen.
Dat is dus emotie-diëten!

Soms hoor je iemand iets zeggen en weet je meteen: Dit! Dit is zo verschikkelijk waar… Dat had ik met een opmerking van de Canadese Summer Innanen in haar podcast Fearless Rebelle. Zij zei: “Vergeet emotie-eten, laten we het eens hebben over emotie-diëten!”
Ik wist meteen wat ze bedoelde en in dit blog leg ik uit wat het is en waar je kan beginnen met het oplossen…

Jarenlang ben ik een emotie-eter geweest. Als je ons al een tijdje volgt, ken je het verhaal dat ik ‘Ben & Jerry’ vroeger mijn psychologen noemde… omdat geen probleem te groot was (of hoe gebroken mijn hart ook was): een pot ijs kon het heus wel (even) oplossen. In plaats van dat ik aan de slag ging met de emotie, at ik ‘m weg (al kan dat helemaal niet). Dat is emotie-eten. En hetzelfde geldt voor wanneer jij twijfelt aan je inherente gezelligheid en daardoor denkt dat je een wijntje, biertje of bitterbal nodig hebt om gezellig te zijn.
Nog steeds heb ik een enorm bewustzijn nodig om niet in dat gedrag terug te vallen: de oplossing voor een emotie zoeken in iets wel (of juist niet) eten. En soms faal ik daar ook wel in. Ik heb dit emotie-eten tenslotte tientallen jaren gehad, het doorbreken is een kwestie van lange adem, progressie en blijven leren.

Natuurlijk wil je gezellig, leuk, gezond en waardevol zijn!

Tekst gaat door onder de foto

Waardevol / waardeloos

Die emotie-eten-kant van de medaille ken ik dus maar al te goed. Toch leerde ik onlangs wat nieuws, of eigenlijk: Summer Innanen verwoordde het zo dat het echt een nieuw inzicht werd. ‘Op dieet gaan’ deed ik eigenlijk met dezelfde insteek als mezelf troosten met comfort food!
Het heeft allebei niets te maken met voedsel of gewicht. Het heeft veel eerder te maken met controle, het gevoel om waardevol/waardeloos te zijn en de cultuur waarin we leven, waarin we twee hele verschillende boodschappen krijgen die ons waardevol/waardeloos maken:

• om gezellig en leuk te zijn, moet je (alcohol) drinken en (ongezonde) hapjes eten op feestjes, borrels of dinertjes… of zelfs ‘s avonds thuis op de bank.
• om waardevol (en zelfs gezond) te zijn, moet je er op een bepaalde manier uitzien.

Voor veel van ons levert dit een absolute spagaat op: het eerste zorgt voor een resultaat wat wringt met het tweede… of het zelfs compleet saboteert. En daardoor hoppen we heen en weer tussen de twee… waardoor je altijd een van de twee niet hebt!

Wie je bent…

Het bovenstaande klinkt misschien logisch en bekend, maar sta er eens echt even bij stil. Want we hangen nogal wat waardes en overtuigingen op aan die tegenstelling:
Gezellig.
Leuk.
Gezond.
Waardevol.
En het zijn allemaal overtuigingen over wie je BENT…
Natuurlijk wil je gezellig, leuk, gezond en waardevol zijn! (Of vul een waarde in die jij gebruikt in deze tegenstelling).
In je hoofd (althans: jarenlang in mijn hoofd) heb je twee keuzes: of je bent gezellig & leuk, om dat te zijn drink & eet je gezellige en leuke dingen. Maar bent daardoor niet ‘op gewicht’ en misschien zelfs ongezond.
Of je bent (bezig met) ‘op gewicht’/gezond te worden via de enige manier die je kent: een dieet. Wat automatisch betekent dat je ‘heel ongezellig’ en ‘niet leuk’ spa rood en een stengel bleekselderij moet eten op een verjaardag… en jij derhalve niet leuk en niet gezellig bent.
Ga er maar aanstaan! Je verliest altijd… wat een negatieve emotie is, die je op dezelfde manier probeert op te lossen. Daarom kan op dieet gaan zelfs verslavend werken! (Weet ik als voormalige jojo-diëter).

Het is makkelijk (ja: makkelijk!) om te denken dat ons gewicht het probleem is en dat de oplossing dus ook daarin ligt. Dat is makkelijker dan gevoelens van afwijzing, eenzaamheid, angst, pijn, schaamte aan te gaan.

Emotie-dieet

Dit is dus wat er gebeurt wanneer je leeft in deze schijnbare (!) tegenstelling. Aangezien de enige oplossing die onze (dieet-)cultuur biedt een dieet is, is het inmiddels een soort waarheid geworden waarin we leven.

We zijn namelijk ons lichaam de schuld gaan geven voor allerlei negatieve emoties die we voelen. Het is een soort symbool geworden van alles wat er ‘verkeerd’ aan ons is. Door op dieet te gaan, pak je het symbool aan, in plaats van dat je aan de slag gaat met die negatieve emoties die eronder liggen. Dat is dus emotie-diëten!
We proberen onze gevoelens te kalmeren en/of te bestrijden door een actie te ondernemen: op dieet gaan. En, je voelt je er ook even beter door: je doet tenminste wat…
Het is makkelijk (ja: makkelijk!) om te denken dat ons gewicht het probleem is en dat de oplossing dus ook daarin ligt. Dat is makkelijker dan gevoelens van afwijzing, eenzaamheid, angst, pijn, schaamte aan te gaan. Daarom focussen we liever op het getal op de weegschaal en het volgende nieuwe dieet. Het geeft ons het idee van controle, het idee dat alles beter zal zijn als we die kilo’s eenmaal kwijt zijn.

Diëten opgeven is eng

Op dieet gaan is dus de verkeerde oplossing voor negatieve emoties als je waardeloos voelen, bang of eenzaam zijn, vrezen dat je niet leuk genoeg bent. Op dieet gaan is wat ze noemen een ‘coping strategie’: een verstandelijke en emotionele reactie op stress of een probleem. En de ‘coping’ is ook nog gericht op het symbool en niet op het probleem.

Wanneer je dat inziet, kan je op zoek gaan naar compassievollere manieren om om te gaan met deze negatieve emoties. En dat is super eng… omdat op dieet gaan voor velen van ons de enige manier is die ze kennen om om te gaan met die emoties.
Daarom willen wij bij HealthCreators graag werken aan het hele plaatje en vinden wij het mindset-stuk eigenlijk het belangrijkste stuk. Ik realiseer me ter dege dat je alles wat hierboven staat, ook kan doen met ons Whole30 programma… daarom leun ik met de coaching altijd enorm op het mindset-gedeelte. Dan wordt de Whole30 een manier om je oude gedrag te doorbreken.
Dat gedrag doorbreken is een lang en soms langzaam proces, langer dan 30 dagen… waarbij je moet beginnen om je doel om af te vallen, los te laten. Dat is waar je moet beginnen… daarom hameren we er zo op dat je je niet mag wegen tijdens een Whole30 en dat je ook kan focussen op Successen zonder Weegschaal.
Weet ook dit: je negatieve emoties verdoven met ofwel eten ofwel diëten duurt langer en is moeilijker!

Lees ook deze blogs: