#FoodFreedom is als een rijbewijs (zonder garantie op schadevrije jaren)

Zijn wij sereen glimlachende buddha's die gek van geluk de hele dag wortels eten? Nee, gelukkig niet zeg!
Toch denken mensen dat soms wel... wanneer wij vertellen over onze gezonde levensstijl, onze Food Freedom. Maar daarin is bij ons ook plek voor chocoladetaart en patat... Yep!
De weg naar die gezonde levensstijl begint voor ons in 2014, met onze eerste Whole30's. Het is daarna heus met vallen en opstaan gegaan... misschien kan je het het beste vergelijken met het halen van je rijbewijs: dan mag je auto rijden, maar dat wil niet zeggen dat je nooit een bekeuring gaat krijgen, een bijna-aanrijding hebt of dat je nooit schade zult rijden. Maar je moet het ook heel bont maken voordat je je rijbewijs weer kwijt bent...

"Eten jullie altijd zo? Lukt dat echt, die Food Freedom waarover je het hebt?".
De vraag wordt met enig ongeloof gesteld na onze NutritionSchool workshop over Food Freedom... en er komt nog een klein vervolg: "Ik heb echt het idee dat jullie dan een soort 'buddha's op een berg' zijn, dat jullie altijd maar braaf aan de groenten zitten".
2/10e van een seconde ben ik overvallen door de vraag, maar ik kan uit de grond van mijn hart zeggen: 'Ja, wij eten zo... en dat betekent helemaal niet dat we de hele tijd alleen maar groenten eten. Vorige week had ik een kipsandwich en chocoladetaart als lunch... en 's avonds patat... want dat past soms best in mijn Food Freedom, mijn gezonde levensstijl'.
Via een aantal dia's uit de Food Freedom presentatie, ga ik je uitleggen hoe we die Food Freedom bereikt hebben...

De weg naar Food Freedom loopt via Whole30

In 2014 deed Naomi mee aan een 'paleo-challenge' in de CrossFit box: 30 dagen paleo eten. Ik was toen nog vegetariër en journalist en keek het een beetje argwanend aan. Vooral alle 'paleo-traktaties' die voorbij kwamen, konden in mijn ogen nooit veel bijdragen aan een nieuwe gezonde levensstijl. Na een dag of 10 ging de journalist in mij op onderzoek uit: wat is dat paleo? Wat is de achtergrond, de onderbouwing? Zo kwam ik uit op de site van de Whole30. Het programma is gebouwd op een paleo-fundering, maar heeft ook nog als doel om je gewoontes en de manier waarop je met eten omgaat te veranderden.  Ik raakte overtuigd en wees Naomi op deze manier van 30 dagen paleo eten. Ze ging het doen, op de Whole30 manier... en haalde aan het einde van de challenge de beste resultaten van de groep. Niet alleen op gebied van gewicht (want afvallen was niet echt nodig), maar meer op sportprestaties en hoe lekker ze in haar vel zat.
Ik raakte zelf ook geïnteresseerd, maar.... eeeuh: vegetariër. Dat was ik al meer dan 20 jaar! Maar ik had ook wel wat klachten, voornamelijk darmklachten: opgeblazen, pijn, veel (stinkende!!!) windjes, slehte stoelgang. Ik wilde ook wel wat meer energie, dat lag na een burn out ook wel een beetje op zijn kont. Dus ik heb ervoor gekozen om mezelf weer vlees te leren eten (en sinds 2018 ben ik mezelf aan het leren vis te eten, dat lustte ik nooit). Ook ik ging het programma doen en ik knapte lichamelijk in korte tijd zo verschrikkelijk op!
Maar anders eten is slechts een onderdeel van de Whole30... voor veel mensen is het veel belangrijker om de manier waarop ze met eten omgaan te veranderen...

Wat is belangrijker? Gezonde voeding of gezonde gewoontes?

Ik ben echt van zo'n beetje de brugklas tot ruim voorbij mijn 40e verjaardag een jojo-diëter geweest. Echt met kleding in verschillende maten in mijn kast, waar ik op-en-neer doorheen ging. Ik wisselde dagen/weken/maanden 'streng lijnen en veel sporten' af met weken/maanden van 'alles is verloren, kom maar door met de patat/pizza/ijs/taart/chips/chocolade/snoep/whatever/alles tegelijk'. Dat was een van de eerste gewoontes die ik leerde tackelen met de Whole30: in de herintroductie 'train' je eigenlijk hoe je iets eet wat in het programma niet toegestaan was... om daarna zonder spijt of schaamte weer terug te gaan naar de gezonde keuzes. Ook zorgden de strikte regels van het programma ervoor dat ik geconfronteerd werd met alle valkuilen die ik had, zoals emoties versterken en of verdringen met eten en/of met drank gevulde stapavonden. Ik leerde de vraag beantwoorden: Wat is belangrijker? Gezond eten of gezonde gewoontes?
Ik weet nu dat je gewoontes veranderen veel moeilijker is dan veranderen wat er op je bord ligt. Geen ijs eten, is niet zo'n probleem, dat lukt wel... desnoods fop je jezelf een beetje met een 'gezonder' ijsje. Het wordt pas echt lastig wanneer je gewend bent om stress of verdriet te smoren in een pot Ben & Jerry. Wanneer je denkt geen leuke avond te kunnen hebben met je vrienden, als je niet even hard aan de cocktails gaat als zij... Die overtuigingen, dat gedrag aanpakken... het is het hart van de Whole30, de ziel van het programma... Iets waar veel mensen wel hulp bij kunnen gebruiken en... hetgeen wat uiteindelijk de blijvende verandering teweeg brengt. Pas wanneer jij jezelf het waard vind om goed voor te zorgen, dan ga je het doen. In alle diëten die ik ooit gedaan heb, werkte dat andersom: doe dieet → val af → dan ben je waardevol en mag je er zijn. Wanneer je dat niet doorbreekt, kom je nooit uit de dieetcyclus...

Food Freedom = Het loslaten van slechte gewoontes, schuldgevoelens en angst rond eten

Het kostte me verschillende Whole30's om de gedragsveranderingen te maken en (steeds langer) vast te houden. Het lukte heus niet allemaal in 1x en ik ben ook weleens plat op mijn snuit gegaan en helemaal teruggevallen in 'oud gedrag'. Maar, ook daar heeft Melissa Hartwig, de co-creator van de Whole30, aan gedacht. Het uiteindelijke doel van de Whole30 heeft sinds een paar jaar een eigen boek: Food Freedom Forever. De ondertitel: Het loslaten van slechte gewoontes, schuldgevoelens en angst rond eten.
Het is een strategie om de Whole30 te gebruiken waar hij voor bedoeld is: als reset. Dat is echt wat anders dan een dieet of jojoën. De beste manier om dat verschil te omschrijven is: de Whole30 gebruik je als vangnet, niet als trampoline.
Bij iedere Whole30 leerde ik iets nieuws over mezelf: Over hoe mijn lichaam op bepaald eten reageert. Hoe ik qua gedrag op bepaald eten reageer. Hoe ik situaties die ik vroeger met eten 'oploste' (of in ieder geval probeerde op te lossen) op een andere manier beter, echt, oploste. Dat leerde ik van mezelf, door te doen, en van anderen. Ik deed workshops bij Melissa Hartwig, maar ook bij Ben Bergeron, Brene Brown, Tony Crabbe en Byron Katie. Ik volgde online trainingen bij Chris Kresser, Mark Sisson, Summer Innanen. Las boeken, blogs, luisterde podcasts, ging dagboeken bijhouden met successen, een 5-minute-journal, reflecties op Stoïcijnse filosofie... en paste alles toe. Probeerde alles uit en heb gehouden wat me helpt in mijn Food Freedom. Vlak daarbij de uren gesprekken die ik heb met Naomi en alle mensen die ik heb begeleid door hun Whole30, niet uit. Hun inzichten en oplossingen die ze met me delen (en regelmatig zelfs mijn eigen advies aan hen) helpt om iedere keer beter te worden. Oplossingen te hebben. Strategieën te verzamelen die werken. Maak ik nooit meer een fout of een verkeerde inschatting? Heb ik nooit meer dat ik achteraf denk: dat kan beter? Tuurlijk overkomt me dat nog steeds. Het verschil is ik ben er niet bang meer voor, ik voel me er niet schuldig over, ik bedenk een oplossing. Dat is iets heel anders dan je voorover laten vallen in een schaal met Bossche Bollen omdat alles verloren is.

Weten dat je ELKE DAG taart kan eten... omdat je een volwassen mens bent met eigen geld
...en dan KIEZEN het maar soms te doen!

Een van de grootste stappen die ik hierin heb gezet is... het stoppen van mezelf (en anderen) te belonen en straffen met eten. Kijk, ik ga niet ontkennen dat eten als smeuïge taart, mooi ijs, knapperige patat, een goed glas wijn lekker is en dat het een goed gevoel geeft om iets lekkers te eten. Hoe ik dit vroeger gebruikte was om mezelf te belonen omdat ik het zwaar had of omdat ik iets goed had gedaan (of omdat het weekend was en ik vrij... of omdat er iemand jarig was)... er was altijd een reden buiten het eten zelf om het te eten. En als er geen reden was, dan bedacht ik er een.
Daar tegenover stond dat ik ook periodes kende dat ik ontevreden was over mezelf, over hoe ik eruit zag voornamelijk, maar ook over hoe succesvol ik was (gebrek aan succes ging meestal weer als een boemerang terug dat dat kwam door mijn uiterlijk en meer specifiek: mijn lichaamsgewicht)... dan viel er ff niets te vieren en strafte ik mezelf met geen hap van alle dingen die ik lekker vind. Zo onderhield ik een complete moraliteit rond eten, een systeem van belonen en straffen. Dat doorbreken was voor mij de oplossing.
Ik weet nu dat ik bijvoorbeeld taart niet hoef te verdienen, ik hoe niet een bepaald gewicht te hebben of een rotklusje afgerond te hebben om dat dan te vieren met wat lekkers. Ik weet dat ik letterlijk elke dag taart kan eten, omdat ik een volwassen mens ben met eigen geld. En dat... haalt voor mij de urgentie eraf. Ik kan een prestatie neerzetten en blij zijn met de prestatie, zonder die blijheid per se uit te drukken in 'feestelijk eten'. Ik kan niets bijzonders doen en dan een brownie gaan halen. Als ik een zware dag heb gehad, hoef ik mezelf niet te belonen met een wijntje om te ontspannen... ik kan ook mijn eigen voeten masseren of aan Naomi vragen om mijn nek los te maken. Of ik schrijf mijn worstelingen van me af in mijn dagboek en verzin wat mogelijke oplossingen die ik de volgende dag kan uitproberen. Dat lost wat op, wijn niet... maar oh, wat kan het lekker zijn bij een mooie maaltijd.

Rijbewijs

En zo kwam ik bij de vergelijking met een rijbewijs. Toen ik eind jaren 80 mijn roze papiertje (ja, hij was echt van papier) haalde, zette mijn vader me achter het stuur van mijn moeder auto en zei: "Zo, nu ga je eindelijk echt leren rijden". (Ha, daarvoor gebruikte hij niet zijn eigen auto!).
En zo gaat het met de Whole30 eigenlijk ook: na het programma en de herintroductie, ga je echt leren rijden... In het begin wat onwennig, dan meer automatisch, soms wat overmoedig en dat na een botsinkje of een bekeuring, weer wat voorzichtiger. Dat je 1x een Whole30 hebt gedaan, betekent niet dat je nooit schade zult oplopen (al gebeurt dat soms wel hoor, dat iemand in 1x alle relevante lessen leert). Maar iedereen kan Food Freedom bereiken, mits je het programma inclusief het hart en de ziel van de Whole30 doet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.