Laat je niet bang maken…

"Arme Marge... ze krijgt nooit een man, want ze heeft last van halitose...".
Dit zinnetje komt uit een oude reclame voor het mondwater Listerine. Als je weet dat halitose een medisch klinkend synoniem is voor slechte adem, dan klinkt het nog bijna logisch ook. (Behalve dan dat er hopelijk meer nodig is voor de prins(es) op het witte paard om rechtsom keert te maken dan dat, maar dat even terzijde).
Deze reclame doet iets wat later eindeloos gekopieerd is en blijkt daardoor baanbrekend te zijn en invloed te hebben op ons dagelijks leven nu. Zelfs de beslissing van jouw dokter om je cholesterolverlagende medicatie voor te schrijven, komt gedeeltelijk door Marge haar halitose!
Huh? Lees verder....
#
De driedelige BBC documentaire "The men who made us spend" gaat over marketing. Over hoe het lukt om duizenden mensen in de rij te laten staan voor een nieuwe iPhone, hoe er kinderen worden ingezet om auto's te verkopen en... hoe fabrikanten van medicijnen misschien wel het succesvolst zijn met 1 marketing techniek: het gebruiken van angst!
Listerine is een van de eerste die angst gebruikt, door een in principe klein probleem op te blazen tot iets waardoor je je hele leven alleen en eenzaam zal zijn. Die angst voor eenzaamheid, deed de verkopen van mondwater omhoog schieten. En dat wilde fabrikanten van andere producten ook.
#
Glaxo, de makers van maagzuurremmer Zantac, baalden dat veel mensen een middeltje zonder recept bij de drogist haalden... hun marketeers deden hetzelfde als de Listerine-reclame deed. Ze gebruikten een medische term voor brandend maagzuur: Gastroesophageal Reflux Disease oftewel GERD. De campagne ging los: heb je vaker dan 2x per week brandend maagzuur dan heb je misschien Gastroesophageal Reflux Disease (= brandend maagzuur!). Geef toe: dat klinkt veel ernstiger dan brandend maagzuur, verdorie, dat klinkt als een enge ziekte....  En nu komt ie: de medicijnfabrikant moedigde patiënten aan hun arts daarvoor te vragen om... Zantac!
Het werkte... de verkopen van Zantac schoten omhoog.

#
Maar de documentaire wordt nog meer om van je stoel af te vallen wanneer het gaat over statines, medicijnen tegen een hoog cholesterol. Want brandend maagzuur is niet fijn, maar van hart- en vaatziektes kan je dood gaan. En dat is nog een veel grotere angst dan ziek zijn! En hetgene waar we het allerbangst voor zijn is: hoog cholesterol.
Ik ga hier niet zeggen dat cholesterol helemaal geen kwaad kan, vooral oxiderend cholesterol is EEN van de factoren die hart- en vaatziektes veroorzaakt... let wel: EEN van de... Lang niet alle hart- en vaatziekten komen door een te hoog cholesterolgehalte.
#
Wat je eet heeft een enorme impact op je cholesterol... maar het gaat hierbij voornamelijk om de hoeveelheid en frequentie waarmee je suikers eet. Je lever kan namelijk helpen je bloedsuikerwaardes te normaliseren door van suikers vetten te maken, waaronder cholesterol. Dat gaat veel harder dan wanneer je een eitje eet waar cholesterol in zit. Wat doen die medicijnen, die statines? Die blokkeren het enzym wat je lever helpt om suiker in cholesterol om te zetten. Klinkt goed... maar onthoud: je lever ging dat niet voor de lol doen... je bloedsuikerspiegel was te hoog. Als ik daar nu aan toevoeg dat onderzoek van de zorgverzekeraar van het Amerikaanse leger uitwees dat mensen die statines gebruiken, 87% meer kans hebben op diabetes type II. Ben je dan verbaasd? Ik niet: als je je lever buitenspel zet in de bloedsuikerregulatie en je past je gedrag niet aan omdat je een pilletje neemt wat de gevolgen van dat gedrag tegen gaat... dan ga je gewoon door naar de volgende aandoening.
#
Anyway: terug naar de marketing van statines. De bekendste daarvan is Lipitor van fabrikant Pfizer... en die is niet voor niets het bekenste: het is het best verkochte medicijn ooit. En dat is mede te danken aan een slimme marketingcampagne. Pfizer mocht namelijk niet zeggen dat Lipitor hart- en vaatziekte kon voorkomen, omdat dat niet bewezen was. Maar wat ze wel konden zeggen, is dat ze het beste waren in cholesterol verlagen. Dus de reclames richtten zich op gezonde mensen en praatte hen de angst aan dat ze misschien tikkende tijdbommen waren door een iets verhoogd cholesterol (wat met een simpele verandering te corrigeren is: minder en minder vaak suiker eten, meer variatie)... De oplossing uit de reclame: vraag je arts om Lipitor, de beste cholesterolverlager.
#
De BBC-docu toont zelfs aan dat het nog veel verder gaat: de waarde voor gezond cholesterol wordt begin jaren 90 naar beneden bijgesteld door een commissie van 7 mensen... waarvan er 6 direct of indirect op de loonlijst stonden bij Pfizer, de makers van Lipitor, het medicijn dat je cholesterol het verst naar beneden kon terug dringen. Een Amerikaans nieuwsbericht hierover beschreef de beste cholesterolwaarde als: "How low can you go?".
Eind 2013 publiceerden het American College of Cardiology en de American Heart Association weer nieuwe richtlijnen. Die  richtlijnen bevelen het slikken van statines aan wanneer de kans om binnen tien jaar een hart- of vaatziekte te ontwikkelen groter is dan 7,5 procent. Dat getal was 20 procent.
Statines slikken verlaagt het risico op hart- en vaatziekten naar schatting met zo’n twintig tot dertig procent. Zet die kans op de nieuwe richtlijn van 7,5%, dan daalt die kans door de statines naar 5,25 tot 6%. Wil je voor die daling in kans (!) een leven lang medicijnen slikken die ook nog eens bijwerkingen kunnen hebben?
Aan de andere kant: Kan je je voorstellen wat een enorme vergroting dit oplevert aan angst bij mensen, hoeveel mensen door deze bijstelling van de richtlijnen van hun arts ineens te horen krijgen dat ze misschien beter statines kunnen slikken om hart- en vaatziektes te voorkomen, terwijl ze voor 2013 nog gezond verklaard zouden worden? Wie durft er op zo'n moment 'nee' te zeggen tegen een arts als het gaat om je kans op een hartaanval? En wie verdient er aan die angst?
#
Deze beslissing om de bovengrens voor cholesterol steeds te verlagen is doorgedrongen tot diep in de medische wereld: huisartsen, cardiologen, patiënten en zelfs gezonde mensen zijn geobsedeerd door cholesterolwaardes. Terwijl slechts een klein gedeelte ervan het medicijn echt nodig heeft.... en de makers van statines cashen groot. Alleen al in Engeland wordt er een kwart biljoen pond per jaar uitgegeven aan cholesterolverlagers.... In Nederland slikken meer dan een miljoen mensen dagelijks statines. Niet omdat ze ergens last van hebben of ziek zijn, maar ter preventie. Mede dankzij de angst voor cholesterol die in ons is geslopen via marketing.
#
Bijna overbodig om te zeggen, maar wat veel beter helpt dan een pilletje is gezond leven: meer bewegen, minder en minder vaak suiker, gevarieerd eten en niet roken.
#
Kijk hieronder de BBC documentaire (zonder ondertiteling) en/of lees het artikel "Allemaal aan de statines" van de Kennis van Nu.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.