Suiker = suiker: Gezonde taart/koek/snoep bestaat niet

Laat je niet foppen door zogenaamd 'gezondere', 'natuurlijke' alternatieven voor suiker als agavesiroop, rijststroop, dadelpuree, honing, ingedikt fruitsap, kokosbloesemsuiker en ga maar door.
In je lichaam werken deze "gezonde suikers" precies hetzelfde als tafelsuiker. Met dezelfde gezondheidseffecten.
Al die foodbloggers met hun 'gezonde' taarten en koekjes, alle winkels met schappen vol suikeralternatieven, gezonde biologische gummiberen en onschuldig uitziende taarten 'gezoet met stropen' zijn een modern paard van Troje.
Het enige wat je hoeft te onthouden is: suiker = suiker = suiker = suiker...

Agavesiroop = suiker
Rijststroop= suiker
Dadelpuree  = suiker
Honing = suiker
Ingedikt fruitsap = suiker
Kokosbloesemsuiker = suiker
Rietsuikermelasse = suiker
Ahornsiroop = suiker
Gerstmoutstroop = suiker
Maismoutstroop = suiker
Appel-perenstroop = suiker
Geprakte dadels = suiker.

Al deze alternatieven voor suiker, met mooie namen, beloftes over voedingsstoffen en vaak behoorlijke heftige prijskaartjes, zijn... gewoon suiker. Glucose, fructose, soms dextrose... allemaal suiker.

Trendbewuste consument

Wij roepen dit al jaren en desalniettemin hebben we het schap met 'suikeralternatieven' in bijvoorbeeld de Ekoplaza de afgelopen jaren zien groeien van wat potjes honing, kannetjes ahornsiroop en een flesje agavesiroop... naar een gangpad vol zoetigheid voor de 'trendbewuste consument'.
Die trendbewuste consument wil gezonder gaan leven...
Die trendbewuste consument vertrouwt de chemische zoetstoffen van light-producten niet meer en wilde wat anders.
Deze producten claimen anders te zijn dan de suiker en zoetstoffen die op dit moment overal tot vijand van de gezondheid verklaard zijn.
Maar de trendbewuste consument is zich er niet van bewust dat deze alternatieven precies hetzelfde zijn als de kilo pakken suiker in de supermarkt. De vorm is anders, de marketing is anders... vooral de prijs is anders! Maar de gezondheidseffecten zijn precies hetzelfde!

Keuringsdienst van Waarde

Deze week heeft de Keuringsdienst van Waarde in een ontzettend goede web-only video nog eens precies uitgelegd hoe het nu zit met al die 'natuurlijke, gezonde suiker-alternatieven' (die dus gewoon suiker zijn).

Ik was verbaasd dat zelfs een aantal van mijn Whole30-ers dit als voor hen nieuwe informatie zag. Maar ego aan de kant, want het maakt niet uit wie of hoe de boodschap gebracht wordt... als de boodschap maar aankomt!
'Gewone' suiker heeft ook een natuurlijke oorsprong: suikerbiet of suikerriet. Natuurlijk wordt dit enorm bewerkt voordat het een klontje voor in de thee is... maar ook deze suiker zou je een natuurproduct kunnen noemen. Tafelsuiker bestaat uit 50% glucose en 50% fructose.
Ahornsiroop, kokosbloesemsuiker en al die andere suikeralternatieven bestaan ook uit fructose en glucose... vaak zelfs in de verhouding 50%/50%. Honing bestaat uit 37% glucose en 43% fructose, met wat water, het is vloeibaar tenslotte. En agave is 75% fructose en 25% glucose, wat het misschien nog wel minder goed maakt dan gewone tafelsuiker (daarover straks meer in het 'nerdy'-stukje van dit blog).

En fruit dan???

Ook in fruit zit suiker: fructose en glucose. Wanneer je een appel eet, krijg je die suiker ook gewoon binnen. Maar een appel bevat ook sap (water), vezels en je moet erop kauwen wat je niet alleen bezig houdt, maar ook verzadiging geeft. Gedroogd fruit wordt al penibeler: het water is eruit en dus zit er naar verhouding veel meer suiker in. Je eet er ook snel meer van: 5 gedroogde abrikozen snack je zo weg, terwijl je minder snel 5 verse zou eten.
Dadels zijn favoriet als 'gezond alternatief voor suiker'. Dat is begrijpelijk: ze bestaan voor 2/3 uit... glucose en fructose... Suiker dus!
Een appeltje of een banaantje eten: prima, fantastisch zelfs... een half pond dadels uit de blender is gewoon 165gram suiker. Meer dan 40 suikerklontjes!

'Gezonde' baksels: soms ronduit schandalig!

Deze suiker-'alternatieven'-die-dus-gewoon-suiker-zijn, zijn bekend geworden door een heel scala aan internet foodporn en aanbod in winkels met een gezondheids-aura, zoals bijvoorbeeld EkoPlaza en menig reformzaak.
In de video van de KvW zie je al een hele rits voorbeelden van internet-foodies die bakken vol dadels in hun 'gezonde' baksels gooien en tegelijkertijd met droge ogen beweren "het is zonder toegevoegde suiker dus gezond". Soms bevatten die recepten honderden grammen dadels (a 2/3 suiker), trossen bananen (waar ook suiker inzit) en dan soms ook nog wat honing/kokosbloesemsuiker/rijststroop. Als je gaat optellen kom je vaak uit op evenveel en soms zelfs op meer suiker dan de cake van mijn oma (waar 200 gram kristalsuiker in ging).

EkoPlaza toch!

In de EkoPlaza, toch een winkel met een gezonde uitstraling, worden kokosmakronen verkocht waar op de voorkant een sticker zit waarop staat 'zonder toegevoegde suiker'... maar uit de ingrediëntenlijst blijkt dat er 2 verschillende stropen inzitten. Met fructose en glucose... suiker dus! Woest kan ik ervan worden! Want je gaat mij niet vertellen dat de maker en de verkoper ervan niet weet dat het gewoon suiker is... dat stickertje op de voorkant is pure misleiding!

Gezonde stoffen in suiker alternatieven

Niet alleen EkoPlaza doet dit. Heel veel hippe koffietentjes in Den Haag verkopen taartjes van "Sue, zoet zonder suiker", die precies dezelfde truc uithaalt! Op de website claimt Sue dat er in haar taart onbewerkte suikers zitten "die nog door het lichaam worden herkend en daardoor beter worden opgenomen". Ze gebruikt bijvoorbeeld rijststroop. Maar dan vraag ik: wanneer heb jij voor het laatst stroop uit een pak rijst zien lopen? Precies: nooit! De rijststroop die in dit soort baksel wordt gebruikt, is ook een product, gemaakt door koken en indampen. Precies hetzelfde als kristalsuiker, 1 stadium eerder gestopt misschien, voordat het korreltjes worden. Ik vroeg laatst aan de uitbater van zo'n koffietentje naar de suikerloze zoetigheid... zijn antwoord: het is allemaal fopperij, maar mensen worden graag gefopt. Tja...

Shitladingen

Maar je hoort wel vaker dat bijvoorbeeld appelstroop goed is omdat er ijzer in zit (<- vaak gelekt uit het bakje waar het inzit!!!!). Of dat honing nog een enzymatische werking heeft (<- maar die gaat verloren bij verhitten, bijvoorbeeld door het bakken van de taart).  Kokosbloesemsuiker zou nuttige voedingsstoffen bevatten als kalium, magnesium, ijzer en b-vitamine... maar geloof me: die voedingsstoffen kan je beter uit groenten en/of dierlijke proteïne halen... dat scheelt heel veel suiker. Je moet echt een shitlading kokosbloesemsuiker eten voor je dagelijkse portie mineralen... en tegen die tijd heeft de overdaad aan suiker alle gezondheidswinst wel teniet gedaan.

Foodbloggers

Naast gezonde winkels en hippe koffietentjes worden dit soort suiker-alternatieven ook fanatiek gepromoot door foodbloggers. Eet paleo heeft een heleboel geweldige recepten, maar wanneer ze zelf schrijf: "Ja, alweer een cheese cakerecept op Eet Paleo", dan begin ik toch met mijn ogen te rollen van frustratie.
Via dit soort foodies komen dit soort baksel zo bij je hippe vriendin op tafel. "Helemaal zonder suiker", dringt ze aan wanneer jij een bakkie komt doen... maar ook hier is suiker gewoon suiker.

De suiker is niet slecht, de overdaad aan suiker wel

In de video van KvW zegt voedingshoogleraar Jaap Seidell: "Wie denkt de suiker in overmaat te kunnen vervangen door honing in overmaat of door suikers uit vruchten in overmaat, houdt zichzelf eigenlijk een beetje voor de gek".
Wat je hiervan moet onthouden is niet dat suiker slecht is en ten alle tijden vermeden dient te worden... maar de overmaat van suiker, die is ongezond. Suiker is gewoon een voedingsstof die zoet is en een functie heeft: energie voor je lichaam. Alleen leven we in een wereld waar we gemiddeld al te veel energie binnen krijgen.
Die overmaat aan suiker is niet alleen ongezond omdat het veel calorieën bevat, maar je lichaam heeft ook op andere niveaus moeite met het verwerken van die continue stroom van suiker.

Let op: nerdy stukje ⇓

Je alvleesklier moet de hele tijd insuline produceren om die suiker in je cellen te krijgen. Die cellen gaan steeds minder goed reageren op die insuline, wat insulineresistentie heet en uiteindelijk kan leiden tot diabetes type 2. De meeste cellen in je lichaam kunnen niet veel met fructose, dat gaat dus vooral naar je lever die het of zelf opslaat (en dan op den duur net zo kan vervetten als bij een alcoholist) of er glucose van maakt, wat dan bij de rest van het glucose-overschot in je systeem komt.

Geëvolueerd

Daarnaast zijn wij mensen miljoenen jaren geëvolueerd in een wereld waar suiker schaars was. Speciaal daarvoor wordt bij veel fructose je verzadigingsmechanisme (met het hormoon leptine) uitgezet. Zodat wanneer je in tijden van schaarste je leven had gewaagd om honing bij de bijen te stelen, je het allemaal kon opeten zonder vol of misselijk te worden.  Dit is dus precies de reden waarom agavesiroop met 75% fructose voor sommige mensen eigenlijk een nog minder goede keuze is dan gewoon kristalsuiker. Mensen die heel veel fructose binnenkrijgen, kunnen leptineresistent worden: dan ben je dus eigenlijk nooit meer verzadigd en je hoofd zeurt altijd om eten. Dit zijn de mensen met overgewicht en altijd honger. Als zij wat willen gaan doen aan hun gezondheid en daarom aan die zogenaamde gezonde taart zonder suiker gaan, lost het probleem zich nooit op. Omdat ze zonder het zich te beseffen nog steeds gewoon suiker binnen krijgen.

Conclusie: suiker = suiker = suiker = suiker

Laat je niet foppen en neem jezelf niet in de maling!

Bronnen:

  • Opleiding orthomoleculaire gezondheidsleer (vooral module 1 over de lever en non alcoholic fatty liver disease)
  • Vos, M. B. and Lavine, J. E., Dietary fructose in nonalcoholic fatty liver disease, Hepatology. 2013;57(6):2525-31
  • → Faeh, D., et al., Effect of fructose overfeeding and fish oil administration on hepatic de novo lipogen­esis and insulin sensitivity in healthy men, Diabetes. 2005;54(7):1907-13
  • → Basciano, H., et al., Fructose, insulin resistance, and metabolic dyslipidemia, Nutr Metab (Lond). 2005;2(1):5
  • →  Coss-Bu, J. A., et al., Contribution of galactose and fructose to glucose homeostasis, Metabolism. 2009;58(8):1050-8
  • →  Diverse blogs by Dr. Sarah Ballantyne a.k.a. The Paleo Mom
  • →  Whole30 coaching certification

Newsletter

Download ons gratis E-boek: Get Things Done, het HealthCreators process voor Training, Mindset & Nutrition

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.