De derde factor die je traint met sport: brainpower!

Wanneer je hard traint, voelt dat weleens als ‘kapot gaan’. En we weten allemaal wat dat ons brengt: eerst een boel gehijg, je traint je uithoudingsvermogen. Dan de spierpijn, waardoor je na herstel sterker bent. En er is nog iets wat je traint: hard gaan heeft ook effect op je centraal zenuwstelsel. En ook dat moet herstellen.
(En dit is ook waarom keihard trainen in tijden van veel stress misschien niet je beste idee is).

Tijdens de research voor dit blog kwam ik een interessante theorie tegen over waarom apen zoveel sterker zijn dan mensen. Natuurlijk omdat ze andere spiervezels hebben, maar ook: omdat ze een eenvoudiger brein hebben! Hun zenuwstelsel is minder gecompliceerd en daarom lukt de aansturing van de spieren beter. Fijn werk, zoals schilderen, gitaar spelen of een mobiele telefoon bedienen, lukt om diezelfde reden minder goed bij apen.
Ik heb geen idee of het waar is, er stond geen research link bij… maar het klinkt aannemelijk. Want spierkracht is 1, maar een spier is zo sterk als het signaal wat hem aanstuurt. Omdat een aap verder niet zoveel na te denken heeft, heeft hij een krachtiger signaal naar zijn spieren en is dus sterker en kan hoger springen.

Beast mode

Wanneer je traint of, nog beter, meedoet met een wedstrijd… dan gebruik je verschillende systemen, die later allemaal moeten herstellen om beter te worden:
Je metabolische systeem (hoe voorziet je lichaam alles van energie, uithoudingsvermogen)
Je spieren (en daarmee je kracht, te herkennen aan de spierpijn na de training) en
je centrale zenuwstelsel (CZS).
Crossfit coach Ben Bergeron beschrijft je CZS als “het systeem dat prikkels krijgt en dan uitvogelt wat de bedoeling is van die prikkels. Sommige prikkels zetten je rust-systeem aan, je chill-mode…
Andere prikkels zetten je in de stress-mode, vecht-of-vlucht-modus (of beast-mode 🙂 ). In die tweede gaat je lichaam adrenaline en cortisol pompen… en dat zorgt voor betere prestaties”.
Stel dat je een fit persoon bent… als je dan een sprintje trekt van 200meter. Dan sta je wel even te blazen na afloop… maar je bent niet langdurig ‘kapot’ en je hebt waarschijnlijk geen spierpijn na afloop. Zeker wanneer je het als training doet en net niet helemaal tot het gaatje gaat.
“Maar als je die afstand loopt als atleet op de Olympische spelen en je geeft alles, dan is je CZS waarschijnlijk helemaal ‘fried'”, legt Bergeron uit. Dan kan je dus helemaal kapot gaan, op een onderdeel wat helemaal niet lang duurt.
Studio Sport kijkers snappen misschien niet waarom deze atleten niet alle series plus de finales op 1 dag kunnen lopen, als dat alles bij elkaar nog niet eens een kilometer is en het per stuk een inspanning van 20 seconden is.
Je CZS is het antwoord: dat is namelijk helemaal stuk na zo’n race… en moet herstellen.

Afreageren

Nu ben jij Usain Bolt niet, dus wat moet jij als amateur sporter of iemand die traint voor zijn gezondheid hier nu mee?
Vergis je niet: ook wanneer jij JOUW topprestatie neerzet, belast je je CZS. Zelfs al lijkt je tijd niet in de verste verte op die van Bolt.
En, we hebben het al eerder gezegd: soms kan je die belasting van ‘kapot gaan in je training’ er helemaal niet bijhebben, bij je stressvolle leven.
Want andere stress-factoren tellen ook mee: heb jij het niet naar je zin op je werk, last van road rage tijdens je eindeloze woon-werk-verkeer, loopt je relatie niet lekker, slaap je niet goed, heb je last van FOMO op het internet… dan zijn dat ook stress factoren die je zenuwstelsel belasten.
Wanneer jij dat gaat ‘afreageren’ in een loei zware training, breng je eigenlijk je lichaam nog meer in de stress. Om je CZS te laten herstellen, zou je misschien juist dan wat rustiger moeten trainen. Intensiteit is dan hetgeen je moet terugschroeven: je kan wel lang trainen, maar rustig. Blijf wel bewegen, maar ga een paar dagen dingen oefenen en wat doen aan je mobiliteit.
Doe je dit niet, dan zal je merken dat je van meer training, minder goed wordt… je prestaties en gezondheid gaan achteruit!

Burn out

Heel 2011 zat Brenda in een burn out… bijna niets kwam er uit haar handen. Een van de weinige dingen die wel lukte: hardlopen. Ze heeft zelf nog een tijdje getraind voor de marathon. Lang op een betrekkelijk laag tempo lopen. Haar behandelaars hebben zelfs een tijd gedacht dat het het hardlopen was wat haar nog zo lang op de been heeft gehouden.
Wat ze nu, bijna 8 jaar later, nog merkt van die burn out, is dat haar CZS langzaam herstelt. En dat ze de intensiteit van de workout in de gaten moet houden, zeker wanneer ze meedoet aan een CrossFit WOD. (Omdat daar vaak kapot gaan als standaard wordt behandeld. Niet de bedoeling, maar het gebeurt wel).
Ze voelt nu wanneer ze richting het punt gaat dat het te veel wordt voor haar CZS: “Dan voelt het alsof ik schrikdraad beetpak… en moet ik meteen een stap terug doen”. Doet ze dat niet, dan krijgt ze allerlei stressklachten, zoals duizeligheid en slapeloosheid.
In tijden dat andere stress-factoren hoog zijn, moet ze echt haar training aanpassen… anders gaat ze letterlijk kapot en ligt ze er weken uit.

Brainpower: hoe herstel je het

De beste manier om te herstellen van een belasting op je CZS is… het in de andere staat brengen. Chill. Out.
Doe alles waar je rustig van wordt: een strandwandeling (of boswandeling), laat je masseren, ga zoenen met je lief, slaap wat extra, leg je telefoon weg, doe even rustig aan met cafeïne en alcohol, spreek af met een vriend(in) maar dan niet voor liters koffie. Zo herstelt je CZS en kan jij weer een keer hard gaan in de training.

Download ons gratis E-boek: Get Things Done, het HealthCreators process voor Training, Mindset & Nutrition

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.