Maak er geen all-you-can-Meat van….

Wel of geen vlees eten is misschien wel het meest besproken onderwerp bij HealthCreators. Want ons voedingsadvies is: Eet bij iedere maaltijd een portie dierlijke proteïne... ja, dat staat er echt. Het is zelfs een maaltijd-richtlijnen in de Whole30. Wat je ons niet hoort zeggen, is dat wij een soort 'vlees-all-you-can-eat' afkondigen... al denken sommige mensen dat wel te horen... voor de duidelijkheid: GEEN all-you-can-Meat!
HealthCreators voedingscoach Brenda kent beide kanten van het wel/niet vlees eten: "Ik ben nu 45 en ik ben van mijn 21e tot mijn 43e vegetariër geweest... ongeveer de helft van mijn leven dus". In dit blog rafelt ze een aantal gangbare verhalen en waarschuwingen over vlees eten uit en onderbouwt ze ons voedingsadvies.

Voordat ik losbarst over vlees...
De allerbelangrijkste regel in ons voedingsadvies/Whole30 is: VUL JE BORD MET GROENTEN! Bij iedere maaltijd, ook bij het ontbijt. Groenten, vooral veel verschillende soorten groenten, leveren belangrijke vitamine, mineralen, fyto-voedingsstoffen, anti-oxidanten, koolhydraten, energie... Wij eten per persoon rond een kilo groenten per dag en adviseren dat ook. Dan tellen we (zoete) aardappels wel mee, qua gewicht.
Dat wij dus pure carnivoren zijn, die aan de lopende band spareribs naar binnen schuiven, is niet waar.  We eten net zoveel groenten als veganisten... alleen waar zij peulvruchten en granen kiezen, kiezen wij gevogelte, vis, vlees en eieren. De 'vul je bord met groente'-regel is de sleutel naar gezonde vleesconsumptie.

Een van de redenen om weer vlees te gaan eten is dat mijn darmen bijna bezweken aan de peulvruchten en vooral soja.

Vlees is pas ongezond als je er weinig groenten bij eet. Daarvan zijn wij overtuigd. Ook weten we zeker dat de voedingsstoffen uit een portie gevogelte, vis, eieren, vlees bijdragen aan gezondheid. Ik zeg dit ondanks alle (horror)verhalen over vlees eten, die vaak wel een kern van waarheid bevatten maar niet het hele verhaal vertellen. Daarnaast: ook plantaardige eiwitbronnen hebben nadelen, weet ik uit ervaring. Een van de redenen om weer vlees te gaan eten is dat mijn darmen bijna bezweken aan de peulvruchten en vooral soja. Dat merkte ik omdat ik altijd een opgeblazen gevoel had, slechte stoelgang, buikpijn.... anderen merkte het ook, laat ik het zo zeggen: als ik wilde, kon ik met 1 windje een hele treincoupé voor mezelf hebben, in de spits. Ik hou nog steeds van al mijn vrienden die vegetariër of veganist zijn... alleen blijkt die levensstijl voor mij (en veel anderen) niet de meest gezonde.
(En ik kan ook wel heel hard lachen om dit filmpje van Ultra Spiritual Life, waarbij alle clichés waarmee veganisten vleeseters om de oren slaan zijn omgedraaid).

Vleesverlangen

vlees

Bron: NPO3/Vleesverlangen

Dit blog is ontstaan vanuit een hele lange Facebook-post van vlak voor onze vakantie. Toen was er op NPO3 een soort vleesweek, met als stralende middelpunt de documentaire Vleesverlangen van Marijn Frank (een van de makers van de Keuringsdienst van Waarde).
Maar er waren meer programma's met hetzelfde thema (KvW, Broodje Gezond): de makers houden allemaal heel erg van vlees, maar vragen zich af of het eten ervan gezond is, of het te verantwoorden is voor het milieu en of je het de dieren aan kan doen. Met kuddos voor Marijn Frank die zelf een dier slacht... dat is nog een persoonlijke onderzoeksjournalistiek! Uiteindelijk kwamen alle programma's ook ongeveer tot dezelfde conclusie: we moeten minder vlees eten met zijn allen.
Dat iedereen op NPO3 tot dezelfde conclusie komt, is niet raar: dezelfde producent (Dahl TV) heeft al deze programma's over vlees gemaakt. (Met uitzondering van de docu van Marijn Frank, die zelf natuurlijk wel banden heeft met Dahl TVomdat ze de keuringsdienst maakt).
Wat me verder opviel aan alle programma's is dat er weinig rekening werd gehouden met waar het vlees vandaan komt: alles wordt over 1 kam geschoren. In Vleesverlangen loopt Marijn Frank stage bij een biologische slager/slachter, maar eet ondertussen iets uit de muur bij de Febo. En die twee hebben NIETS met elkaar te maken! Als je de beelden van de scharrelslachter gruwelijk vindt, moet je niet eens beginnen aan kijken waar vlees uit junkfood vandaan komt.

Feit: voor vlees moeten dieren dood

Terug naar de Whole30 en ons voedingsadvies.
Ons programma is een voortzetting van paleo, zeg maar 'eten als een oermens', maar dan de 2.0 versie. Daarbij hoort dierlijke proteïne, bij elke maaltijd. Wat het dus NIET is: een soort vlees-all-you-can-eat.
Ik herhaal het nog maar een keer: Onze maaltijden beginnen ALTIJD met groenten, veel groenten, een bord vol groenten. Daarbij komt een stukje gevogelte/vlees/vis/eieren en wat gezonde vetten. Wij komen per week per persoon uit op ongeveer 800 gram vlees, een kilo kip en een heleboel eieren. Dat zou minder kunnen zijn als we meer vis zouden eten, maar aan het feit dat ik dat niet lust, wordt nog steeds gewerkt.
Naast vlees/kip/eieren eten we ongeveer 6 a 7 kilo groenten en fruit per persoon.
Als oud-vegetariër ben ik bijzonder fanatiek op dierenwelzijn. Wij letten daarom enorm op de kwaliteit van ons vlees. Ik zeg ook altijd: koop het beste vlees wat je budget je toestaat. En wij snijden in andere delen van het budget om maar goed vlees te kunnen blijven kopen. Ik eet NOOIT iets uit de bioindustrie... (eerlijk is eerlijk: Naomi doet soms minder moeilijk als we uit eten zijn. Thuis heeft ze geen keuze: daar komt het er niet in!).

Driekwart van de mensen die vlees eet, wil niets weten van de connectie tussen hun slavink en de koe en het varken wat daarvoor geslacht moest worden. En juist DAAR zit het verschil!

Varkens

Bron. koopeenvarken.nl

Op de achterkant van een bierviltje heb ik uitgerekend dat wij ongeveer 350 tot 400 euro in de maand uitgeven aan al dat vlees, kip en vrije-uitloop-eieren. De Australiërs zouden zeggen: put you money where your mouth is.... dat doen we dus ook. Tegelijkertijd realiseer ik me dat niet iedereen het budget heeft of wil vrijmaken om zo'n bedrag uit te geven aan kwalitatief goed vlees in deze hoeveelheid.
Ik realiseer ook me dat voor mijn 800 gram vlees en kilo kip in de week worden dieren geslacht. Ook uit Marijns docu: 3/4 van de mensen wil niets weten van de connectie tussen hun slavink en de koe en het varken wat daarvoor geslacht moest worden. En juist DAAR zit het verschil! Wij steken onze kop niet in het zand: WIJ ETEN DIEREN! Daarbij hoort de verantwoordelijkheid die 3/4 van de Nederlanders dus niet wil nemen: zorgen dat de mensen die die dieren voor ons houden en slachten een beetje behoorlijk met die dieren omgaan... Wij kopen bijvoorbeeld bij Marqt, de scharrelslager, bij koopeenkoe.nl, Koopeenvarken.nl en OKvlees.nl.
Dit is overigens ook de eindconclusie van de documentaire Vleesverlangen: dat vlees iets heel bijzonders is waar je een verantwoordelijke keuze in moet maken en niet iets is wat je eindeloos in je karretje van de supermarkt kan gooien (of uit de muur kan trekken). Dat onderschrijf ik van harte.

Slaap, stress, seks en schildklierfunctie

Vlees is een belangrijke bron van proteïne voor de mens en van sommige andere voedingsstoffen die we soms niet (of moeilijk) uit andere producten kunnen halen (vitamine a, een aantal b-vitamine, ijzer, zink). Je lichaam breekt proteïne af tot aminozuren. Een belangrijke bouwstof voor spieren, maar bijvoorbeeld ook voor hormonen die allerlei belangrijke functies beïnvloeden: van je stressreactie tot aan je stemming, hoe kouwelijk je bent, je zin in seks, je schildklierfunctie en hoe goed je slaapt. Zoals een van mijn docenten orthomoleculaire therapie zei: "Vegetariers en veganisten zijn enorm gezond, maar als ze een (chronische) ziekte krijgen, weet ik niet hoe ik het moet oplossen zonder dat ze vlees moeten eten voor de aminozuren".
Natuurlijk, er bestaan ook plantaardige bronnen van proteïne, maar wanneer je compleet stopt met dierlijke producten eten moet je je wel verdiepen in combinaties van plantaardige proteïne die nodig zijn om alle verschillende aminozuren compleet binnen te krijgen. Dit aspect zit NOOIT in docu's over vlees eten of niet.

Van vlees krijg je kanker

Sinds de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een studie publiceerde over kankerverwekkende stoffen in rood vlees en vleesproducten, krijg ik natuurlijk veel vragen hierover. Ik zou kunnen roepen 'larie' en het daarbij laten, zoals veel paleo-mensen doen, maar het feit is: het is niet helemaal larie. De kanttekening is wel dat het super moeilijk is een geïsoleerde oorzaak-gevolg aan te tonen in voedselonderzoek. Omdat je mensen niet 20 jaar 1 voedingsmiddel kan laten eten om te zien wat daar de lange termijn gevolgen van zijn. Uitkomsten van onderzoek naar bevolkingsgroepen die iets veel doen worden altijd besmet met wat ze nog meer gemeen hebben. Het kan zo zijn dat mensen die veel goedkope vleesproducten eten (worst, burgers, bacon, vleeswaren) ook meer zitten, meer sausjes eten, meer brood eten, meer stress hebben over hun financiën, minder groenten en fruit eten... ik kan nog wel even doorverzinnen, maar mijn punt is dit: ze hebben vlees eten gemeen, maar waarschijnlijk meer dingen, andere dingen. En die worden niet altijd meegewogen in het wetenschappelijk onderzoek.

Zowel vlees als graan hebben invloed op het ontstaan van de schadelijke stof TMAO. Die combinatie zou kunnen verklaren waarom veel onderzoek wijst naar vlees als kankerverwekkend, maar waarschijnlijk heeft het broodje om de hamburger daar net zo veel mee te maken als de burger zelf.

The paleo mom

De Amerikaanse arts Dr. Sarah Ballantyne, beter bekend als The paleo mom, wordt bijna wekelijks gevraagd om commentaar te geven op onderzoeken naar de link tussen kanker en vlees. Ze gaat meestal niet in op onderzoeken naar gezondheidsrisico's van het eten van vlees uit de (Amerikaanse) bio-industrie: vol groeihormonen, antibiotica, van zieke dieren gevoed met slecht veevoer... Omdat dat risico's zijn die te vermijden zijn door goed vlees te kopen. Overigens: het vlees in Europa is way better dan dat in Amerika.
Dan blijven er 4 links tussen vlees en ziekte over:
Heemijzer
 L-Carnitine and TMAO
Neu5GC
Mutageen (van bakken of barbecueën)

Ik ga ze kort allemaal na. Waar ik rood vlees schrijf bedoel ik niet alleen rund, ook varken en lam. Zeg maar: alles wat op 4 poten loopt.
(Wil je alle onderzoeken zelf lezen? Klik dan hier voor een Engelstalig artikel van Sarah Ballantyne).

  Heemijzer uit rood vlees wordt een probleem in je darmen. Bij het verteren ontstaan cytotoxische stoffen (schadelijk voor levende cellen). Omdat rood vlees veel meer heem bevat, komt het slechter uit wetenschappelijk onderzoek dan bijvoorbeeld kip of kalkoen, wat nauwelijks heem bevat.
Om het schadelijke effecten van heemijzer tegen te gaan heb je chlorophyl nodig, uit groene groenten. Chlorophyl gaat het ontstaan van de cytotoxische stoffen tegen. Ook dat is wetenschappelijk bewezen: door bijvoorbeeld spinazie te eten met je rode vlees, werd het kankerverwekkende effect helemaal teniet gedaan.

 L-Carnitine komt ook veel voor in rood vlees (als vegetariër nam ik dit als supplement om mijn vetverbranding te stimuleren). Je darmflora maken er een stofje TMA van, wat in je lever wordt omgezet in TMAO. Dat stofje is ontstekingsbevorderend en verandert het transport van cholesterol. Daarom wordt TMAO gelinkt aan kanker, hartproblemen en chronische aandoeningen. Maar, niet te snel conclusies trekken... de crux zit 'm hier juist in je darmflora!
Het blijkt dat 1 bacterie (Prevotella) voornamelijk verantwoordelijk is voor de omzetting van L-Carnitine naar TMA. Raad eens wat ervoor zorgt dat je veel prevotella in je darmflora hebt? Graan, vooral volkoren graan! Ze zijn er dol op! Dus is rood vlees hier nu het probleem of de combinatie van rood vlees met een hoge consumptie van graanproducten? En veel mensen eten nogal wat graan: brood, pasta, koek, muesli, ontbijtgranen, pap, havermout... Die combinatie zou kunnen verklaren waarom veel onderzoek wijst naar vlees als kankerverwekkend, maar waarschijnlijk heeft het broodje om de hamburger daar net zo veel mee te maken als de burger zelf.
In ons voedingsadvies raden wij aan weinig graan te eten en 72 uur pauze tussen 2 maaltijden met graan aan te houden. In de Whole30 is er 30 dagen helemaal geen plek voor graan.

Neu5GC is een molecuul die ook voorkomt in rood vlees. De mens heeft een soortgelijk molecuul Neu5AC. Wanneer wij Neu5GC eten, kunnen we het wel verwerken in onze celmembranen. Daar kan je immuunsysteem op gaan reageren, op zo'n dierenmolecuul in je celmembraan en daar komt de link naar kanker uit voort. Niet iedereen heeft antistoffen tegen Neu5GC. Of je immuunsysteem erop reageert, heeft alles te maken met hoe gestrest je immuunsysteem is. Een gestrest immuunsysteem valt soms zelfs je eigen cellen aan, dan heet het een auto-immuunziekte.
Door goed te letten op voldoende voedingsstoffen in je voeding, een goede darmflora, genoeg slaap, stress management en regelmatig bewegen, vergroot je de rust in je immuunsysteem en verklein je dus de kans dat er trigger happy wordt gereageerd op Neu5GC. Kortom: de hele Whole9 komt langs.
Desalniettemin: dit is wel de reden waarom wij veel meer kip en minder rund/varken zijn gaan eten. Een link met beschermde effecten van groenten is er nog niet, daar wordt wel onderzoek naar gedaan.

Mutageen We weten allemaal dat verbrand vlees van de barbecue niet gezond is, stoffen die daarvoor zorgen zijn HCA's (heterocyclische amines) en PAK's (Polycyclische aromatische koolwaterstoffen). Ze veranderen het DNA en zijn daardoor kankerverwekkend. HCA en PAK komen ook voor in gerookte voedingsmiddelen als worst en zalm. Je hebt hier natuurlijk zelf veel invloed op: bak je vlees rustig en snijd verbrande stukjes weg. Daarnaast blijken kruisbloemige groenten (zoals broccoli, radijs, bloemkool, spruitjes, boerenkool) te beschermen doordat ze ook hier invloed hebben op hoe deze stoffen afgehandeld worden in ons lichaam.

De sojaboon doet er ook alles aan om niet opgegeten te worden. Ze verzet zich met hand en tand tegen de menselijke spijsvertering en verdedigt zich met vruchtbaarheidsproblemen en verminderde zuurstoftransport in het lichaam. 

Vegetariër worden?

Heemijzer, TMAO, mutageen, PAK's, Neu5CG... het klinkt allemaal nogal heftig. Kan je niet beter gewoon vegetariër worden? Ach, zal ik even zo'n zelfde soort lijstje voor soja maken?
Saponine (zorgt ervoor dat de darmwand te doorlaatbaar wordt, waardoor er stoffen in je lichaam komen die er niet horen en die je immuunsysteem onschadelijk moet maken).
Fytinezuur (verminderd opname calcium, magnesium, koper, ijzer en zink. Wat problemen met botten kan geven: groeistoornissen, osteoporose).

Trypsineremmers (verminderd eiwitopname, ook uit de soja zelf!).
Goitrogenen (beinvloed de schildklierfunctie, hypothyroidisme, auto-immuun-schildklierziektes).
Fyto-oestrogenen/Isoflavonen (stof die oestrogeen lijken. Misschien behulpzaam voor vrouwen in de overgang, maar niet voor alle andere mensen).
Haemagglutinine (is een lectine, laat rode bloedcellen samenklonteren).

Ook een mooi rijtje toch? Een beetje gechargeerd zou je kunnen zeggen dat de sojaboon er ook alles aan doet om niet opgegeten te worden. Ze verzet zich met hand en tand tegen de menselijke spijsvertering en verdedigt zich met vruchtbaarheidsproblemen en verminderde zuurstoftransport in het lichaam.
Tuurlijk, in Azië eten ze al jaren soja, maar voornamelijk gefermenteerde soja als tempeh en natto. Door de fermentatie verdwijnen de schadelijke effecten grotendeels... maar natto, dat is een avontuur om te eten. Ik ken veganisten die het spul weigeren!
Dat soort dingen lees je niet vaak wanneer er gezegd wordt: eet eens wat vaker een vleesvervanger of een vegadag te nemen!

De koe en de ozonlaag

Op de milieu-aspecten van vlees eten ga ik niet al te diep in, domweg omdat dit blog te lang wordt en omdat het niet mijn expertise is. Voor mezelf maak ik de afweging dat ik nauwelijks voedselproducten eet en daarmee geen fabrieken en lange transport-lijnen in stand hou. Ook eet ik niets uit de bioindustrie. Mijn koeien eten het gras dat bemest wordt met hun eigen koeienpoep op kleinschalige boerderijen. Lijkt mij zo milieuvriendelijk als wat.

Vlees eten wordt pas ongezond als je er onvoldoende groenten bij eet.

Ons voedingsadvies: eet veel groenten en een kleine portie vlees

In de afweging voor ons voedingsadvies kijken wij naar eten waar je gezonder van wordt, volgens 4 regels: een gezonde psychologische reactie, balans in de spijsverteringshormonen, gezonde darmwerking en weinig reactie van het immuunsysteem. Juist de combinatie van heel veel groenten (heel. veel. groenten.) met een kleine portie kip/vlees/vis/eieren en wat gezonde vetten geeft die balans. Vlees levert voedingsstoffen die bijna niet uit planten te halen zijn. Planten (groenten) leveren de stoffen die (onder andere!) ons beschermen tegen de mogelijke schadelijke stoffen uit vlees. Vlees eten wordt pas ongezond als je er onvoldoende groenten bij eet. Dus ja, eet een biefstuk... maar eet er ook gewokte spinazie bij... en/of een broccolisalade.

Get! Things! Done! -> Download ons eboek over Het HealthCreators Proces

Download ons gratis E-boek: Get Things Done, het HealthCreators process voor Training, Mindset & Nutrition

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.