Metafoor: Stop met jezelf met een hamer slaan

In een gesprek met Naomi gebruikte ik onlangs een metafoor over iemand die zichzelf met een hamer slaat, op zijn kop… en dan vervolgens bij ons om een pijnstiller komt vragen voor zijn koppijn. En de volgende dag weer. Wat doe je dan?
Die is heel duidelijk (toch?)…
Het probleem is: vaak doen mensen dingen die voor hen een veel minder duidelijk verband hebben met het onwenselijke resultaat… en dan is het inspireren tot veranderen een stuk moeilijker. Maar misschien dat deze hamer-metafoor dan kan helpen.

Laat ik beginnen met de oplossing van de hamer-metafoor voor het geval dat het niet voor de hand liggend genoeg is (hahaha).
Maar als iemand zichzelf iedere dag een aantal keer met een hamer op zijn kop slaat en daar hoofdpijn van heeft… dan geef je geen pijnstiller, maar je pakt de hamer af. En je gaat in gesprek over waarom iemand zichzelf slaat met die hamer, wat het ze oplevert, wat ze proberen te bereiken en of er een hamerloze manier is om dat te doen.
Daarna ga je werken aan wat er nodig is om zonder dat hamer-gedrag door het leven te gaan, wat moeten ze kunnen, welk proces moeten ze doorlopen tot aan het ontwikkelen van karaktereigenschappen als bijvoorbeeld geduld, doorzettingsvermogen, compassie.
Dan geef je ze de hamer weer terug: ze blijven tenslotte zelf verantwoordelijk voor hun gedrag en resultaat.
In een notendop het HealthCreators proces (zie plaatje)… op een casus die we gelukkig nog nooit in het echt hebben gehad. Maar nu: invullen die metafoor…

Symptoombestrijding

Wat bedoelen we hier nu mee? Dat mensen regelmatig zelf (gedeeltelijk) de oorzaak zijn van hun probleem. Dat ze, soms zonder het door te hebben, gedrag doen, wat het resultaat veroorzaakt waar ze last van hebben en/of over klagen. En dat er dus pas een oplossing kan komen wanneer je die oorzaak wegneemt…
In onze samenleving zijn we dat soort verbanden gedeeltelijk vergeten. De standaard is geworden: symptoombestrijding. Wanneer je pijn in je kop hebt, neem je een pijnstiller. Ook wanneer je regelmatig pijn in je kop hebt… dan worden de pijnstillers vooral zwaarder. Terwijl je misschien de oorzaak van de koppijn (de metaforische hamer) compleet vergeet neer te leggen.
In het geval van hoofdpijn zou je bijvoorbeeld kunnen kijken naar of je gevoelig bent voor bepaalde voeding, of je misschien een gluten allergie hebt, of je hormonen uit balans zijn (te veel oestrogeen en te weinig progesteron), of je te weinig vitamine B hebt, of je misschien te weinig melatonine (slaaphormoon) hebt, of je te weinig magnesium hebt, of je te veel spanning vasthoudt in je nekspieren… en ga zo maar door.
De oorzaak van je hoofdpijn is niet een tekort aan paracetamol… en daarom is dat ook niet de oplossing (maar wel fijn dat je er een kan nemen, zodat je niet scheelkijkend van de hoofdpijn op zoek hoeft totdat het lek boven is).

In het echt

Wat zijn de dingen naast hoofdpijn die wij dan tegenkomen in de praktijk die te vergelijken zijn met ‘jezelf met een hamer voor je kop slaan’? We geven een kort, niet volledig lijstje, aan jou de taak of je jezelf en je hamer erin herkent:

  • Mensen die vaak moe zijn, maar weigeren om eerder te gaan slapen.
  • Mensen die pijn hebben in hun nek/rug/gewrichten door hun houding of doordat ze een disbalans in kracht hebben in hun lichaam, maar de oefeningen van Naomi (of de fysio) niet structureel doen.
  • Mensen die iets nieuws proberen (na jarenlang de ongezonde tegenpool van dat gedrag gedaan te hebben) en dan na een paar dagen/weken roepen ‘dat het niet werkt’… en weer terug gaan naar hun oude gedrag
  • Mensen die een betere relatie met hun lichaam willen, maar ook hun abonnement op de Men’s/Women’s Health (of een online variant zoals allerlei online fitspo accounts) houden en zich daarmee blijven vergelijken.
  • Mensen die hun genen de schuld geven zodat ze door kunnen blijven gaan met hun gedrag.
  • Mensen die blijven geloven dat een nieuwe app/pil/horloge/apparaat/armband ze gaat veranderen zonder dat het ze moeite kost. Ook als ze thuis kasten vol hebben van oudere versies van dezelfde dingen.
  • Mensen die onwijs veel vooruitgang boeken, maar dan zeggen dat het mislukt is omdat de wijzer van de weegschaal niet snel genoeg naar beneden gaat (naar hun zin, dan).
  • Mensen die gezonder willen eten en zelfs precies weten welke consequenties bepaald eten voor hen heeft (Hallo Whole30!)… en dan uit gemak precies die dingen kiezen die hun doelen negatief beïnvloeden.
  • Mensen die overdag wat vaker pauze zouden moeten nemen om ‘s avonds nog wat bandbreedte voor zichzelf te hebben, maar die al autorijdend een vloeibare lunch naar binnen klokken omdat ze geen tijd voor pauze hebben.
  • Mensen die juist ‘s avonds laat enorme zin hebben om van alles te gaan eten en de oplossing om dan eerder naar bed te gaan, afwijzen.
  • Mensen die een ander resultaat willen, maar hetzelfde willen blijven doen omdat ze het nu eenmaal altijd zo gedaan hebben (of dat ze een tante hebben die 95 is geworden met dat gedrag).

Eerlijk is eerlijk: een aantal van de voorbeelden hierboven… zijn van onszelf. Want ook wij blijven mensen en ‘werk in uitvoering’. Waar het om gaat, is dat je altijd dichterbij een oplossing komt wanneer je onderzoekt waar je verantwoordelijkheid kan nemen voor je resultaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.