Variatie: Ken je groentefamilies!

Je eet elke dag een andere groente, varieert je een otje... denk je. Want wat blijkt: je kiest steeds verschillende leden van dezelfde groentefamilie. Jammer joh, krijg je toch nog steeds dezelfde voedingsstoffen binnen.
Dat voorbeeld is alleen nog maar jammer... maar wanneer je last hebt van een bepaalde groente is het wel handig om te weten wie zijn broers en zussen zijn!

Soms krijg je in een opleiding, een workshop of tijdens een presentatie een inzicht, wat je nooit meer vergeet. Soms zie je iets ineens heel anders. Dat gebeurde mij tijdens mijn opleiding tot orthomoleculair therapeut op heel veel verschillende vlakken (ook omdat ik van ver moest komen qua kennis). Maar het was een heel eenvoudig inzicht wat me veranderde in iets heel dagelijks: de groenten die ik eet... en hoe ik kijk naar variatie daarin.

Variatie

Bijna iedereen die gezond wil eten of sporten weet dat variatie belangrijk is. Met sporten wissel je af in oefeningen, spiergroepen en intensiteit, zodat je niet overbelast. Met eten varieer je, zodat je allerlei verschillende voedingsstoffen binnen krijgt. Omdat ik dat wist, varieerde ik erop los: eat the rainbow!
Toen volgde de module 'evolutionaire geneeskunde' tijdens mijn ortho-opleiding waarin dieper werd ingegaan op natuurlijk selectie... en selectie door bijvoorbeeld de mens. Maar wat heeft dat met groenten te maken?

Broccoli & spruiten

De docent gaf een voorbeeld: Stel je eet op maandag broccoli, op dinsdag spruiten, op woensdag bloemkool, op donderdag boerenkool, op vrijdag koolrabi, op zaterdag paksoi en op zondag neem je groene kool. Ben je dan aan het variëren in je groenten?

Ik trapte er vol in: Tuurlijk, je eet toch iedere dag iets anders?
Mis!

Dit zijn allemaal groenten uit de Brassica-familie, afstammingen van de wilde mosterd, ook wel bekend als de kruisbloemigen. Ze stammen allemaal af van dezelfde plant. Alleen is bijvoorbeeld de broccoli geselecteerd op een steeds groter wordende bloem en zijn de spruitjes geselecteerd op de 'okselknoppen'. Alleen dat woord 'okselknoppen' verklaart de geur al...

Zelfde familie, soortgelijke voedingsstoffen

In essentie zijn het dus allemaal dezelfde groente. Wanneer je groenten vergelijkt met dieren, dan zouden kruisbloemige groenten bijvoorbeeld honden zijn. Die gedachte doortrekkend: zowel de yorkshire terriër als de Deense dog stammen van de wolf af en zijn gemaakt van dezelfde elementen... Ze zien er natuurlijk heel anders uit: de yorkie is geselecteerd om steeds kleiner te worden, de dog is geselecteerd om steeds groter te worden... maar het blijven allebei honden. Net als spruiten en koolrabi dezelfde groente zijn. En: omdat ze van dezelfde familie zijn, bevatten ze grotendeels dezelfde voedingsstoffen... Ongemerkt varieer je zo misschien minder dan je gedacht had.

Belangrijk voor je gezondheid

Sommige groenten kunnen ook 'bijwerkingen' hebben... van koolsoorten als de brassica, kunnen mensen met schildklierproblemen echt last krijgen, vooral als ze rauw gegeten worden. Dat komt omdat deze groenten goitrogenen bevatten die invloed hebben op TSH, het schildklierstimulerende hormoon.
Daarnaast kunnen mensen er winderig worden. Dat merken mensen soms wanneer ze in hun Whole30 ineens veel meer groenten gaan eten en dan zonder het door te hebben veel van de brassica-familie binnen krijgen. Ook Naomi moet ik voor mijn eigen lijfsbehoud beter niet vaker dan twee keer per week kool voeren...

Nachtschades

Maar ook van bijvoorbeeld de nachtschade familie kunnen mensen veel last hebben. Om te beginnen zijn het grootse deel planten uit die familie domweg giftig en kunnen we er maar een paar van eten, bijvoorbeeld aardappels, tomaten, paprika's, aubergines, spaanse pepers en goji bessen. Maar sommige mensen kunnen zelfs daar nog maar slecht tegen omdat ze de stof saponine bevatten.
Het is daarom niet alleen handig om te weten welke planten bij welke familie horen om te kunnen variëren... maar ook om te vermijden als je niet zo goed tegen een stoffen in een groentefamilie kan.

Moestuin

Een goede plek om informatie te vinden over groentefamilies zijn sites en boeken voor moestuiniers. Zij moeten namelijk rekening houden met hun gewasrotatie dat ze niet steeds leden van dezelfde groentefamilie planten in hetzelfde stukje grond. Gewasrotatie is namelijk bedoeld om te variëren in beplanting omdat anders steeds dezelfde voedingsstoffen uit de bodem gehaald worden en de grond verarmd. Eigenlijk precies hetzelfde dus wat wij in de keuken moeten doen om ons eten van verschillende voedingsstoffen te voorzien. Hieronder help ik je alvast op weg met een beknopte tabel met groentefamilies:

Familie Groente uit die familie
Uien/Ajuinenfamilie
(Alliaceae/Amaryllidaceae)
bieslook, knoflook, prei, uien, bosuien, shalotten
Kool/Kruisbloemigen/ Mosterdfamilie
(Brassicaceae /Cruciferae)
paksoi, broccoli, spruiten, kool, bloemkool, chinese kool, cavalo nero, rettich, mierikswortel, boerenkool, koolrabi, radijs, koolraap, wasabi, waterkers, romanesco
Amarantenfamilie
(Chenopodiaceae /Amaranthaceae)
amaranth, bieten, snijbiet, quinoa, spinazie, suikerbiet, zeekraal
Composietenfamilie
(Asteracea/Compositae)
Andijvie, sla, artisjok, witlof, aardpeer, cichorei, saffloer, schorseneren, zonnebloem, dragon
Komkommerfamilie
(Cucurbitaceae)
komkommer, courgette, meloenen, pompoenen, kalebassen, west-indische augurk
Nachtschadefamilie (Solanaceae) Aardappels, tomaten, aubergine, paprika's, pepers, gojibessen
Schermbloemenfamilie (Umbelliferae/Apiaceae) Wortel, pastinaak, selderij, knolselderij, karwij, koriander, komijn, dille, venkel, peterselie
Windefamilie (Convolvulaceae) Zoete aardappel, waterspinazie (dagoeblad of kangkoeng)
Aronskelkfamilie (Araceae) Tarowortel
Wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae) Cassave, yuca

Lees meer over Brenda op de Whole30 website

Download ons gratis E-boek: Get Things Done, het HealthCreators process voor Training, Mindset & Nutrition

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.